1- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. ، fatemehsadattajzadeh@gmail.com
2- گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
3- گروه آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
چکیده: (218 مشاهده)
زمینه و هدف ماهیت تهاجمی و ناگهانی آسیبهای سوختگی، فرایند عادی زندگی را تغییر میدهد و از موارد اورژانسی است که به درمان و مراقبت فوری نیاز دارد. علاوهبر فرد، مراقبین وی نیز تحت تأثیر قرار میگیرند و باتوجهبه روابط پایدار و ناگسستنی فرد و خانواده، هردو با چالشهایی مواجه میشوند که بارمراقبتی و مشکلات جسمانی و روانی را به همراه دارد. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش خانوادهمحور بر بار مراقبتی مراقبین مصدومین سوختگی صورت گرفت.
روش بررسی این مطالعه نیمهآزمایشی از نوع دو گروهی در سال 1403 بر روی 80 نفر از مراقبین مصدومین سوختگی بیمارستان شهید مطهری در تهران با روش نمونهگیری مستمر انجام شد. جهت تعیین گروه مداخله و کنترل و پیشگیری از آلوده شدن اطلاعات در روزهای زوج نمونههای گروه مداخله و در روزهای فرد نمونههای گروه کنترل نمونهگیری شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل فرم مشخصات جمعیتشناختی و پرسشنامه بار مراقبتی زاریت بود. گروه مداخله در ابتدا 2 تا 3 روز پس از پذیرش سرپایی و 1 ماه پس از ترخیص بیمار از درمانگاه، پرسشنامهها را تکمیل کردند. سپس مداخله با آموزش خانوادهمحور به مراقبین در گروه های 5 تا 10 نفره طی 4 جلسه با روش سخنرانی و پرسشوپاسخ در زمان 45 الی 60 دقیقه با محتوای آموزشی شامل ارائه اطلاعات درخصوص فرایند سوختگی، انواع و درجات سوختگی، نحوه مراقبت از زخم، تغذیه مناسب، اثرات احتمالی طولانیمدت سوختگی (مراقبت از اسکار زخم، عوارض سایکولوژی)، نحوه سازگاری باعوارض بیماری و مراحل توانبخشی، زمان ارجاع مجدد انجام شد. جلسات آموزشی در درمانگاه بیمارستان به هنگام تعویض پانسمان در هرجلسه انجام شد و درکل، مدت نمونهگیری 2 ماه بود. 1 ماه بعد از آموزش، مجدد پرسشنامهها تکمیل شدند. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS نسخه 16 در دو بخش آمار توصیفی شامل جداول توزیع فراوانی برای متغیرهای کیفی و میانگین و انحرافمعیار برای متغیرهای کمی پژوهش و آمار استنباطی شامل آزمونهای دقیق فیشر، کایاسکوئر، آزمون تی مستقل و زوجی صورت گرفت.
یافتهها مراقبین و بیماران در دو گروه از نظر مشخصات جمعیتشناسی تفاوت معناداری نداشتند و همگن بودند. میانگین بار مراقبتی قبل از مداخله در این گروه 14/55 با انحرافمعیار 9/75 و 4 هفته بعد از مداخله 9/60 با انحرافمعیار6/99 بود. در گروه کنترل قبل از مداخله 85 درصد از مراقبین و 4 هفته بعد 82/5 درصد عدم بار مراقبتی یا بار مراقبتی در حد کم داشتند و میانگین بارمراقبتی قبل از مداخله در این گروه 13/70 با انحرافمعیار 6/34 و 4 هفته بعد 14/10 با انحرافمعیار 6/30 بود. نتایج آزمون تی مستقل نشان داد میانگین نمره بار مراقبتی مراقبین و حیطههای آن قبل از مداخله در دو گروه موردبررسی تفاوت معنیدار آماری نداشتند اما بعد از مداخله این اختلاف در دو گروه معنیدار بوده است، بهطوریکه میانگین نمره کسبشده در گروه مداخله بهطور معنیداری کمتر از گروه کنترل بود (05/P<0). نتایج آزمون تی زوجی نیز نشاندهنده آن بود که در گروه مداخله فشار مراقبتی و ابعاد آن بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله کاهش معنیدار آماری داشته است (001/P<0) اما این اختلاف در گروه کنترل معنیدار نبوده است.
نتیجهگیری خانواده و مراقبین نقش اصلی در ارائه مراقبتها از مرحله حاد تا توانبخشی ایفا میکنند که در این مسیر با مشکلات زیادی روبهرو میشوند و بار مراقبتی را برای آنان به همراه دارد؛ و برآورده کردن نیاز اطلاعاتی آنان از چالشهای مهم مراقبتی است. مطابق نتایج مطالعه، مراقبینی که علاوهبر آموزشهای مرسوم، آموزش خانوادهمحور را دریافت کردند کاهش بار مراقبتی و ابعاد آن را نشان دادند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
پرستاری دریافت: 1404/5/1 | پذیرش: 1404/10/1 | انتشار: 1404/1/1