1- دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه ایران ، fatemehsadattajzadeh@gmail.com
2- دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه ایران
2- دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه ایران
چکیده: (41 مشاهده)
زمینه و هدف: ماهیت تهاجمی و ناگهانی آسیب های سوختگی، فرایند عادی زندگی را تغییر می دهد و از موارد اورژانسی است که نیاز به درمان و مراقبت فوری دارد. علاوه برفرد، مراقبین وی نیز تحت تاثیر قرار می گیرند و باتوجه به روابط پایدار و ناگسستنی فرد و خانواده، هردو با چالش هایی مواجه می شوند که بارمراقبتی و مشکلات جسمانی و روانی را به همراه دارد. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش خانواده محور بر بار مراقبتی مراقبین مصدومین سوختگی صورت گرفت.
روش بررسی: این مطالعه نیمه تجربی از نوع دو گروهی در سال 1403 بر روی 80 نفر از مراقبین مصدومین سوختگی بیمارستان شهید مطهری در تهران با روش نمونه گیری مستمر انجام شد. جهت تعیین گروه مداخله و کنترل و پیشگیری از آلوده شدن اطلاعات در روزهای زوج نمونه های گروه مداخله و در روزهای فرد نمونه های گروه کنترل نمونه گیری شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل فرم مشخصات جمعیت شناختی و پرسشنامه بار مراقبتی زاریت بود. گروه مداخله در ابتدا2 تا 3 روز پس از پذیرش سرپایی و یک ماه پس از ترخیص بیمار از درمانگاه پرسشنامه ها را تکمیل کردند. سپس مداخله با آموزش خانواده محور به مراقبین در گروه های 5 تا 10 نفره طی 4 جلسه با روش سخنرانی و پرسش و پاسخ در زمان 45 الی 60 دقیقه با محتوای آموزشی شامل :ارائه اطلاعات در خصوص فرایند سوختگی، انواع و درجات سوختگی، نحوه مراقبت از زخم، تغذیه مناسب، اثرات احتمالی طولانی مدت سوختگی (مراقبت از اسکار زخم، عوارض سایکولوژی)، نحوه سازگاری باعوارض بیماری و مراحل توانبخشی، زمان ارجاع مجدد انجام شد. جلسات آموزشی در درمانگاه بیمارستان به هنگام تعویض پانسمان در هرجلسه انجام شد و در کل، مدت نمونه گیری دو ماه بود. یک ماه بعد از آموزش، مجدد پرسشنامه ها تکمیل شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار آماریSPSS نسخه 16 در دو بخش آمار توصیفی شامل جداول توزیع فراوانی برای متغیر های کیفی و میانگین و انحراف معیار برای متغیر های کمی پژوهش و آمار استنباطی شامل آزمون های دقیق فیشر، کای اسکوئر، آزمون تی مستقل و زوجی صورت گرفت.
یافته ها: مراقبین و بیماران در دو گروه از نظر مشخصات جمعیت شناسی تفاوت معناداری نداشتند و همگن بودند. میانگین بار مراقبتی قبل از مداخله در این گروه 14/55 با انحراف معیار 9/75 و 4هفته بعد از مداخله 9/60 با انحراف معیار 6/99 بود. در گروه کنترل قبل از مداخله 85درصد از مراقبین و 4هفته بعد 82/5 درصد عدم بار مراقبتی یا بار مراقبتی در حد کم داشتند و میانگین بارمراقبتی قبل از مداخله در این گروه 13/70 با انحراف معیار 6/34 و 4هفته بعد 14/10 با انحراف معیار 6/30 بود. نتایج آزمون تی مستقل نشان داد میانگین نمره بار مراقبتی مراقبین و حیطه های آن قبل از مداخله در دو گروه مورد بررسی تفاوت معنی دار آماری نداشتند اما بعد از مداخله این اختلاف در دو گروه معنی دار بوده به طوری که میانگین نمره کسب شده در گروه مداخله به طور معنی داری کمتر از گروه کنترل بود (0/05p<)(. نتایج آزمون تی زوجی نیز نشان دهنده آن بود که در گروه مداخله فشار مراقبتی و ابعاد آن بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله کاهش معنی دار آماری داشته است (0/001p<) اما این اختلاف در گروه کنترل معنی دار نبوده است.
نتیجه گیری: خانواده و مراقبین نقش اصلی را در ارائه مراقبت ها از مرحله حاد تا توانبخشی ایفا می کنند که دراین مسیر با مشکلات زیادی روبرو می شوند که بار مراقبتی را برای آنان به همراه دارد و برآورده کردن نیاز اطلاعاتی آنان از چالش های مهم مراقبتی است. با توجه نتایج مطالعه، مراقبینی که علاوه بر آموزش های مرسوم، آموزش خانواده محور را دریافت کردند کاهش بار مراقبتی و ابعاد آن را نشان دادند.
روش بررسی: این مطالعه نیمه تجربی از نوع دو گروهی در سال 1403 بر روی 80 نفر از مراقبین مصدومین سوختگی بیمارستان شهید مطهری در تهران با روش نمونه گیری مستمر انجام شد. جهت تعیین گروه مداخله و کنترل و پیشگیری از آلوده شدن اطلاعات در روزهای زوج نمونه های گروه مداخله و در روزهای فرد نمونه های گروه کنترل نمونه گیری شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل فرم مشخصات جمعیت شناختی و پرسشنامه بار مراقبتی زاریت بود. گروه مداخله در ابتدا2 تا 3 روز پس از پذیرش سرپایی و یک ماه پس از ترخیص بیمار از درمانگاه پرسشنامه ها را تکمیل کردند. سپس مداخله با آموزش خانواده محور به مراقبین در گروه های 5 تا 10 نفره طی 4 جلسه با روش سخنرانی و پرسش و پاسخ در زمان 45 الی 60 دقیقه با محتوای آموزشی شامل :ارائه اطلاعات در خصوص فرایند سوختگی، انواع و درجات سوختگی، نحوه مراقبت از زخم، تغذیه مناسب، اثرات احتمالی طولانی مدت سوختگی (مراقبت از اسکار زخم، عوارض سایکولوژی)، نحوه سازگاری باعوارض بیماری و مراحل توانبخشی، زمان ارجاع مجدد انجام شد. جلسات آموزشی در درمانگاه بیمارستان به هنگام تعویض پانسمان در هرجلسه انجام شد و در کل، مدت نمونه گیری دو ماه بود. یک ماه بعد از آموزش، مجدد پرسشنامه ها تکمیل شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار آماری
یافته ها: مراقبین و بیماران در دو گروه از نظر مشخصات جمعیت شناسی تفاوت معناداری نداشتند و همگن بودند. میانگین بار مراقبتی قبل از مداخله در این گروه 14/55 با انحراف معیار 9/75 و 4هفته بعد از مداخله 9/60 با انحراف معیار 6/99 بود. در گروه کنترل قبل از مداخله 85درصد از مراقبین و 4هفته بعد 82/5 درصد عدم بار مراقبتی یا بار مراقبتی در حد کم داشتند و میانگین بارمراقبتی قبل از مداخله در این گروه 13/70 با انحراف معیار 6/34 و 4هفته بعد 14/10 با انحراف معیار 6/30 بود. نتایج آزمون تی مستقل نشان داد میانگین نمره بار مراقبتی مراقبین و حیطه های آن قبل از مداخله در دو گروه مورد بررسی تفاوت معنی دار آماری نداشتند اما بعد از مداخله این اختلاف در دو گروه معنی دار بوده به طوری که میانگین نمره کسب شده در گروه مداخله به طور معنی داری کمتر از گروه کنترل بود (0/05p<)(. نتایج آزمون تی زوجی نیز نشان دهنده آن بود که در گروه مداخله فشار مراقبتی و ابعاد آن بعد از مداخله نسبت به قبل از مداخله کاهش معنی دار آماری داشته است (0/001p<) اما این اختلاف در گروه کنترل معنی دار نبوده است.
نتیجه گیری: خانواده و مراقبین نقش اصلی را در ارائه مراقبت ها از مرحله حاد تا توانبخشی ایفا می کنند که دراین مسیر با مشکلات زیادی روبرو می شوند که بار مراقبتی را برای آنان به همراه دارد و برآورده کردن نیاز اطلاعاتی آنان از چالش های مهم مراقبتی است. با توجه نتایج مطالعه، مراقبینی که علاوه بر آموزش های مرسوم، آموزش خانواده محور را دریافت کردند کاهش بار مراقبتی و ابعاد آن را نشان دادند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
