1- گروه پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ، mahdiehmotie711@gmail.com
3- گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (724 مشاهده)
زمینه و هدف افزایش جهانی جمعیت سالمندان، نیاز به مراقبتهای توانبخشی مؤثر را با هدف حفظ استقلال عملکردی سالمندان افزایش داده است. با وجود مزایای اثباتشده خدمات توانبخشی، ارائه این خدمات به سالمندان با موانع متعددی، بهویژه در کشورهای با درآمد متوسط مانند ایران، مواجه است. مطالعه حاضر با هدف بررسی چالشهای مراقبت توانبخشی سالمندان در سطوح ملی و بینالمللی انجام شد.
روش بررسی این مطالعه یک مرور روایتی است. جستوجوی نظاممند در پایگاههای اطلاعاتی مگیران، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، ایرانداک، پابمد، اسکوپوس، ساینسدایرکت و موتور جستوجوی گوگل اسکالر برای شناسایی مطالعات منتشرشده در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۴ انجام شد. مطالعات اصیل کمی یا کیفی که به بررسی موانع مراقبت توانبخشی سالمندان پرداخته بودند، وارد مطالعه شدند. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی گرانهیم و لاندمن انجام شد. دادهها سنتز و در قالب مضامین اصلی دستهبندی شدند.
یافتهها از میان ۹۸ رکورد بازیابیشده، ۲۳ مطالعه معیارهای ورود به پژوهش را احراز کردند که شامل ۱۵ مطالعه ایرانی و ۸ مطالعه بینالمللی بود. چالشهای شناساییشده در هفت حوزه اصلی طبقهبندی شدند: چالشهای ساختاری (موانع معماری، کمبود امکانات مناسب و کمبود تجهیزات)؛ چالشهای رفتاری (مشکلات ارتباطی، رفتار نامناسب سالمندان، پایبندی ضعیف به رژیم غذایی و دارودرمانی، کمبود کارکنان/ارائهدهندگان خدمات، کمبود دانش در زمینه توانبخشی و کمبود دانش درباره مراقبت تسکینی و مراقبت پایان زندگی)؛ چالشهای آموزشی (آموزش ناکافی کارکنان، آموزش ناکافی یا نامتناسب بیماران و فقدان آگاهی درباره فناوریهای کمکی)؛ چالشهای اجتماعی ـ اقتصادی(پوشش ناکافی بیمهای و حمایت مالی، کمبود خدمات داوطلبانه و محدود بودن حمایتهای اجتماعی و عاطفی)؛ چالشهای عملکردی (ناکارآمدی نظامهای ارائه خدمات، اجرای ضعیف خدمات مراقبتهای بهداشتی اولیه، همبودی بیماریها و کمبود مراقبان)؛ چالشهای حاکمیتی/رهبری (ضعف در سیاستگذاری، فقدان برنامههای هماهنگ و کمتحرکی/فعالیت پایین شورای سلامت سالمندان)؛ چالشهای خودمراقبتی ( ناتوانیهای جسمی، افت شناختی، کاهش تابآوری، اختلالات بینایی، وابستگی به مراقبان و پریشانی روانشناختی، عدم اطمینان نسبت به آینده و انتظار/پیشبینی مرگ). در میان چالشهای گزارششده، چالشهای مالی و چالشهای مرتبط با فرایند توانبخشی، بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادند.
نتیجهگیری مراقبت توانبخشی سالمندان با چالشهای متعددی در حوزههای ساختاری، آموزشی، رفتاری، مالی، عملکردی و حاکمیتی مواجه است. تقویت مدلهای توانبخشی یکپارچه و مبتنی بر جامعه، گسترش پوشش بیمهای، ارتقای دانش پرستاران و مراقبان خانوادگی و رفع پراکندگی و گسستگی در نظام حاکمیت و سیاستگذاری ازجمله راهبردهای اولویتدار برای مواجهه با این چالشها هستند. پژوهشهای آینده باید بر حوزههایی که تاکنون کمتر مورد مطالعه قرار گرفتهاند، از جمله چالشهای حاکمیتی و موانع رفتاری، تمرکز کنند.
نوع مطالعه:
مروري |
موضوع مقاله:
پرستاری دریافت: 1404/6/23 | پذیرش: 1404/10/1 | انتشار: 1404/1/1