Iran Journal of Nursing

fa چالش های مراقبت توانبخشی در سالمندان: مروری روایتی با راهبرد جستجوی نظام‌مند Rehabilitation Care Challenges in Older Adults: A Narrative Review Using a Systematic Search Strategy پرستاری nursing مروري Review <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: افزایش جمعیت سالمندان در جهان، نیاز به مراقبت‌های توانبخشی موثر را برای حفظ استقلال عملکردی این گروه افزایش داده است. علی‌رغم مزایای اثبات‌شده این خدمات، نظام‌های سلامت به‌ویژه در کشورهای با درآمد متوسط مانند ایران، با موانع متعددی در ارائه توانبخشی به سالمندان مواجه هستند. این مطالعه با هدف شناسایی و دسته‌بندی نظام‌مند چالش‌های مراقبت توانبخشی در سالمندان در سطح ملی و بین‌المللی انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری روایتی با راهبرد جستجوی نظام‌مند، پایگاه‌های اطلاعاتی  MagIran، SID، IranDoc، PubMed، Scopus، ScienceDirect  و موتور جستجوی Google Scholar برای یافتن مطالعات منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۴ جستجو شدند. مطالعات اصیل کمی یا کیفی که به بررسی موانع مراقبت توانبخشی سالمندان پرداخته بودند، وارد مطالعه شدند. استخراج داده‌ها و تحلیل محتوای کیفی توسط دو پژوهشگر به صورت مستقل انجام گرفت. یافته‌ها سنتز شده و در حوزه‌های موضوعی دسته‌بندی گردیدند. یافته‌ها: از مجموع ۹۸ منبع بازیابی‌شده، ۲۳ مطالعه (۱۵ مطالعه ایرانی و ۸ مطالعه خارجی) معیارهای ورود به مطالعه را دارا بودند. چالش‌های شناسایی‌شده در هفت حوزه اصلی دسته‌بندی شدند: محدودیت‌های ساختاری (مانند ناکافی بودن زیرساخت‌های مناسب، کمبود تجهیزات تخصصی)، چالش‌های رفتاری (مانند ضعف در ارتباطات، سو رفتار با سالمندان)، شکاف‌های آموزشی (مانند آموزش ناکافی کارکنان، سواد سلامت پایین)، محدودیت‌های اقتصادی-اجتماعی (مانند پوشش ناکافی بیمه‌ای، هزینه‌های بالای پرداخت از جیب)، مسائل عملکردی (مانند نظام ارجاع ناکارآمد، اجرای ضعیف مراقبت‌های سطح اول)، کاستی‌های حاکمیتی و رهبری (مانند سیاست‌های پراکنده، فقدان هماهنگی بین‌بخشی) و مشکلات خودمراقبتی (مانند ناتوانی‌های جسمی، کاهش توانایی‌های شناختی، تاب‌آوری پایین). موانع مالی و چالش‌های مرتبط با خود فرآیند توانبخشی، بیشترین فراوانی را در مطالعات واردشده به خود اختصاص دادند. بحث و نتیجه‌گیری: مراقبت توانبخشی در سالمندان با موانع چندوجهی در حوزه‌های ساختاری، آموزشی، مالی و حاکمیتی مواجه است. تقویت مدل‌های توانبخشی یکپارچه و جامعه‌محور، گسترش پوشش بیمه‌ای خدمات توانبخشی، ارتقای آموزش پرستاران و مراقبان خانوادگی و رفع پراکندگی در حاکمیت و سیاست‌گذاری، از اقدامات اولویت‌دار محسوب می‌شوند. طراحی پژوهش‌های آتی باید به حوزه‌هایی که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند (مانند چالش‌های حاکمیتی و برخی جنبه‌های رفتاری) معطوف گردد.  </div> <div style="text-align: justify;">Background: The global rise in the older adult population has increased the need for effective rehabilitation care to maintain functional independence. Despite its proven benefits, rehabilitation services for older adults face numerous barriers, particularly in middle-income countries such as Iran. This study aimed to systematically identify and categorize rehabilitation care challenges for older adults at both national and international levels. Methods: In this narrative review with a systematic search strategy, we searched MagIran, SID, IranDoc, PubMed, Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar for studies published between 2008 and 2024. Original quantitative or qualitative studies addressing barriers to geriatric rehabilitation were included. Data extraction and qualitative content analysis were performed independently by two reviewers. Findings were synthesized and categorized into thematic domains. Results: Of 98 retrieved records, 23 studies met the inclusion criteria (15 Iranian, 8 international). Challenges were classified into seven main domains: structural (e.g., inadequate infrastructure, lack of specialized equipment), behavioral (e.g., poor communication, elder mistreatment), educational (e.g., insufficient staff training, low health literacy), socio-economic (e.g., inadequate insurance coverage, high out-of-pocket costs), functional (e.g., ineffective referral systems, poor primary care implementation), governance and leadership (e.g., fragmented policies, lack of coordination), and self-care limitations (e.g., physical disabilities, cognitive decline, reduced resilience). Financial barriers and rehabilitation process-related challenges were the most frequently reported obstacles. Conclusion: Rehabilitation care for older adults faces multifaceted barriers across structural, educational, financial, and governance domains. Strengthening community-based integrated rehabilitation models, expanding insurance coverage, enhancing nurse and family caregiver training, and addressing governance fragmentation are priority actions. Future research should focus on understudied areas such as governance challenges and behavioral barriers.  </div> توانبخشی, سالمندی, خدمات سلامت برای سالمندان, دسترسی به خدمات سلامت, پرستاری توانبخشی Rehabilitation, Aged, Health Services for the Aged, Health Services Accessibility, Rehabilitation Nursing 0 0 http://ijn.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3499-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbari علی اکبری ali9915857610@gmail.com 10800319475328460035152 10800319475328460035152 No Department of Nursing, Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation sciences, Tehran, Iran. گروه پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Mahdieh Motiee مهدیه مطیعی mahdiehmotie711@gmail.com 10800319475328460035153 10800319475328460035153 Yes Department of Nursing, Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation sciences, Tehran, Iran. گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Fatemeh Rahmani فاطمه رحمانی Fatemehrahmani891@gmail.com 10800319475328460035154 10800319475328460035154 No Nursing Department, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Behnam Moradi بهنام مرادی Behnammoradi0266@gmail.com 10800319475328460035155 10800319475328460035155 No Nursing Department, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.