1- گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.
2- گروه مدیریت پرستاری، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. ، hajibabaeefateme@yahoo.com
چکیده: (479 مشاهده)
زمینه و هدف در کشور ایران، برخی نیازهای پرستاران تا حدودی مورد بیتوجهی قرار گرفته و به اجبار از سوی بیمارستان مجبور به گذراندن نوبتهای کاری طولانی و اضافه کارهای اجباری (برخلاف قانون بهرهوری) میباشند. ازاینرو پرستاران احساس میکنند همانند یک ابزار با آنان رفتار میشود که این جنبه نامطلوب تعامل بین کارکنان و سازمانها به انسانیتزدایی سازمانی منجر میشود. انسانیتزدایی سازمانی به جنبه نامطلوب تعامل بین کارکنان و سازمانها اشاره دارد در چنین مواردی، کارکنان احساس میکنند، توسط سازمان خود بهعنوان یک شیء شناخته شدهاند و سازمان، آنها را ابزاری میداند که میتواند بهراحتی جایگزین شود. مطالعه حاضر با هدف مروری جامع بر مطالعات انجامشده در زمینه درک انسانیتزدایی سازمانی پرستاران انجام شده است و درصدد پاسخ به این سؤال است که عوامل ایجادکننده و پیامدهای این پدیده از دید پرستاران چگونه است؟
روش بررسی این پژوهش یک مطالعه مروری نظاممند جامع است که با جستوجوی مقالات فارسی با استفاده از کلیدواژههای انسانیتزدایی، پرستار، سازمان و مدیریت پرستاری در پایگاههای مگیران، ایران مدکس، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، ایرانداک و با جستوجوی کلیدواژههای Dehumanization, Nursing management, Nurse & Organization پایگاههای وبآوساینس، اسکوپوس، گوگلاسکالر، پروکوئست و پابمد در بازه زمانی 2012-2024 صورت گرفت.
یافتهها پس از دریافت مطالعات طبق معیارهای ورود و خروج با بررسی دقیق عناوین و محتوا، امکان دسترسی به متن کامل و حذف موارد تکراری، متن کامل 73 مقاله باقیمانده، مورد بررسی دقیق قرار گرفت که در پایان 6 مقاله به زبان انگلیسی مطابق با هدف پژوهش مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. در این تحقیق 5 مطالعه کمی و 1 مطالعه مروری بود که باتوجهبه بررسی مطالعات، ویژگیهای سازمانی، عوامل بینفردی، درک انسانیتزدایی توسط سازمان، عوامل اجتماعی، عوامل محیطی، ویژگیهای شغلی و عوامل فردی همه از عوامل ایجادکننده انسانیتزدایی سازمانی در پرستاران میباشند. همچنین انسانیتزدایی سازمانی دارای پیامدهایی ازجمله پیامدهای فردی مثل سلامت روانی و جسمی پایینتر، افت شناختی، ارزیابیهای منفی از خود و پیامدهای سازمانی مثل افزایش رفتارهای انحرافی، کاهش تعهد عاطفی و رضایت شغلی، کاهش مشارکت در عملکرد خارج از نقش، افزایش تمایل به استعفا و غیبت کاری، افت عملکرد کاری و تعامل انسانی را دارد.
نتیجهگیری باتوجهبه بررسی مطالعات صورتگرفته انسانیتزدایی سازمانی به کاهش رضایت شغلی، خستگی عاطفی، فشار روانی، تعهد سازمانی پایین و همچنین تمایل به ترک سازمان در پرستاران منجر میشود. ازطرفدیگر انسانیتزدایی سازمانی موجب کاهش اشتیاق کاری پرستاران میشود، درحالیکه اشتیاق به کار یک عنصر مهم برای پرستاران است که با کیفیت زندگی کاری، رفاه روانی پرستاران مرتبط است و از آنها در برابر خستگی محافظت میکند. ازآنجاکه انسانیتزدایی سازمانی بر سلامت روانی کارکنان تأثیر منفی میگذارد و به بیحسی عاطفی و کاهش همدلی منجر میشود، مسئله انسانیتزدایی در حرفه پرستاری یک نگرانی بحرانی است که به توجه فوری نیاز دارد. ازاینرو مدیران پرستاری باید عوامل ایجادکننده و محافظتی انسانیتزدایی سازمانی کارکنان پرستاری را شناسایی کنند و بلافاصله سیاستهای مربوط به درمان و پیشگیری از آن را توسعه دهند.
نوع مطالعه:
مروري |
موضوع مقاله:
پرستاری دریافت: 1403/12/5 | پذیرش: 1404/1/1 | انتشار: 1404/1/1