مقدمه
پرستاری حرفه‌ای با استرس بالا است که دانشجویان پرستاری نیز در طول دوره تحصیلی خود آن را تجربه می‌کنند. دانشجویان در دانشکده‌های پرستاری علاوه‌بر تجربه استرس و اضطراب ناشی از کار و تحصیل و دوری از خانواده، در محیط‌های بالینی قرار می‌گیرند که استرس آن‌ها را افزایش می‌دهد [1]، زیرا تجربه ورود به دانشگاه برای بسیاری از دانشجویان با گذر از دوره نوجوانی به جوانی همراه می‌باشد. آن‌ها همچنین بار مسئولیت‌پذیری برای تصمیمات زندگی خود، شیوه زندگی و سلامتی و غیره را آغاز می‌کنند. این فرایند نیازمند انطباق با محیط تحصیلی جدید و سازگاری با تقاضاهای دانشگاهی، اجتماعی و آموزش حرفه‌ای می‌باشد [2]. هیجان اساس حرفه پرستاری است و ماهیت حرفه پرستاری ایجاب می‌کند پرستاران دارای هوش هیجانی باشند. دانشجویان پرستاری نیز به این مهارت‌ها نیاز دارند تا مراقبت‌های پرستاری را به‌طور شایسته ارائه دهند و بتوانند به‌طور مؤثر در محیط‌های کاری پر استرس کار کنند [3].
 رشد هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری به بهبود عملکرد آنان در آینده منجر می‌شود [4]. باتوجه‌به اینکه دانشجویان پرستاری با مشکلات متعددی ازجمله اضطراب و فشار همراه با آموزش پرستاری، مواجه شدن با مرگ و بیماری‌های مزمن، مسائل رفاهی، غیره روبه‌رو می‌باشند، داشتن توانایی‌هایی که در حل مشکلات آن‌ها را یاری می‌کند می‌تواند باعث سازگاری آن‌ها شود [3]. مطالعات بیان می‌کنند دانشجویان پرستاری که هوش بالاتری دارند در سازگاری با محیط استرس‌زا بسیار موفق‌تر می‌باشند [5، 6]. درواقع هوش نوعی توانایی تطبیق یافتن با مشکلات و موقعیت‌های جدید زندگی است [5]. 
یکی از انواع هوش، هوش هیجانی است. فوجی و همکاران هوش هیجانی را مجموعه‌ای از توانایی‌ها ، قابلیت‌ها و مهارت‌های غیرشناختی که بر توانایی شخص در کنار آمدن با مشکلات و فشارهای محیطی تأثیر می‌گذارد، تعریف می‌کند [7]. نتایج مطالعه سعید و همکاران در تهران نشان می‌دهد قسمت اعظم پرستاران نیازمند کمک به‌منظور افزایش هوش هیجانی هستند و توجه نکردن به آن بر کیفیت مراقبت ارائه‌شده به بیمار تأثیرگذار است [8]. ازسوی‌دیگر نتایج مطالعه الحمدان و همکاران نشان داد ارتباط مثبت معنی‌داری بین ابعاد هوش هیجانی و عملکرد حرفه‌ای پرستاران وجود دارد که تأییدکننده ارتباط هوش هیجانی و عملکرد بالینی پرستاران نیز به‌خصوص در بخش‌های داخلی جراحی می‌باشد [9].
یکی دیگر از انواع هوش، هوش معنوی می‌باشد. هوش معنوی شامل نوعی سازگاری و توانایی حل مسئله است که به رشد در حیطه‌های شناختی، اخلاقی- هیجانی و بین فردی منجر می‌شود [10].
 به نظر می‌رسد نحوه ابراز هوش معنوی، میزان علائق معنوی، اعمال مذهبی و معنوی و مهارت‌های مربوط به هوش معنوی تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی و عوامل فرهنگی است. مطالعه احمدی و همکاران نشان داد افزایش هوش معنوی با سلامتی عمومی بهتر دانشجویان پرستاری همراه بوده است که به سلامت جسمانی و روانی دانشجویان پرستاری و درنهایت بهبود کیفیت مراقبت از بیمارانشان منجر می‌شود [11]. مطالعه شریفی‌نیا و همکاران نشان داد هوش معنوی با تقویت باورها و شخصیت پرستاران می‌تواند به بهبود کیفیت و مراقبت بیماران کمک نماید [12]. هدف نهایی و اصلی حرفه پرستاری تأمین و بهبودی انسان‌هاست و تحقق این امر تنها از طریق مراقبت‌های علمی و اخلاقی و ارتباط صحیح با مددجو امکان‌پذیر است [11]. 
هوش اخلاقی ظرفیت و توانایی درک درست از نادرست، داشتن اعتقادت قوی اخلاقی و عمل به آن‌ها و همچنین، رفتار در جهت صحیح می‌باشد [13]. لنیک و کیل بیان می‌کنند هوش اخلاقی شامل چهار  اصل درست‌کاری، مسئولیت‌پذیری، دلسوزی و بخشش است [14]. پورتیمور و همکاران در پژوهشی گزارش نمودند هوش اخلاقی پرستاران بالاست که با سن و تعداد سال‌های خدمت رابطه مثبت و معنی‌داری دارد [15]. نتایج مطالعه رنج‌دوست نشان داد عملکرد پرستاران تحت تأثیر هوش هیجانی و هوش معنوی قرار دارد، به‌طوری‌که هر چه هوش معنوی و هیجانی پرستاران بالاتر باشد، عملکرد آن‌ها بهتر است [3]. عالی‌نژاد و همکاران در پژوهشی بیان کردند بین هوش هیجانی و هوش اخلاقی در پرستاران ایرانی ارتباط معنی‌دار وجود دارد، به‌طوری‌که هر چه این دو هوش در آن‌ها بالاتر باشد استرس شغلی آن‌ها کمتر است [16]. 
لیو و همکاران در پژوهشی ذکر کردند میزان هوش هیجانی و هوش اخلاقی ازنظر جنسیت و ترم تحصیلی در دانشجویان پرستاری تفاوت معنی‌داری وجود ندارد [17]. همچنین نتایج مطالعه مرکادر-روبیو و همکاران نشان داد بین میانگین نمره‌ هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری مقاطع مختلف تحصیلی تفاوت معنی‌داری وجود دارد [18]. باتوجه‌به مطالب گفته‌شده و اهمیت  بررسی ارتباط بین هوش هیجانی، هوش معنوی و هوش اخلاقی در دانشجویان پرستاری و اینکه محققین مطالعه‌ای که ارتباط این سه متغیر را در دانشجویان پرستاری با هم و برحسب ترم تحصیلی بسنجد، یافت نکردند، مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط بین هوش اخلاقی، هوش معنوی و هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری ترم 1 و 8 شهر کاشان در سال 1402 انجام شد.

روش بررسی
مطالعه از نوع توصیفی‌همبستگی بود که در سال 1402 انجام شد. جامعه آماری این پژوهش تمامی دانشجویان پرستاری شهر کاشان (ترم 1 و 8) بودند.
 معیارهای ورود مطالعه شامل تحصیل در رشته کارشناسی پرستاری و نداشتن اختلالات روان به تشخیص مشاور دانشگاه بود. 
معیار خروج از مطالعه تکمیل ناقص پرسش‌نامه‌ها بود. نمونه‌گیری به روش در دسترس بود و تعداد نمونه‌ها براساس پارامترهای حجم نمونه شامل S²=15/19، 2=d و سطح اطمینان 95 درصد [19]، با در نظر گرفتن احتمال ریزش 20 درصد شرکت‌کنندگان 200 نفر در نظر گرفته شد. حجم نمونه براساس مطالعه امامقلیان و همکاران [19] 200 نفر تعیین شد.  
در ابتدا اسامی دانشجویان پرستاری دانشگاه آزاد از آموزش و استاد مشاور دانشکده پرستاری گرفته شد. سپس نویسنده اول به کلاس‌های دانشجویان پرستاری مراجعه و به شیوه در دسترس دانشجویان را انتخاب نمود و پس از توضیح اهداف پژوهش و حفظ محرمانگی اطلاعات، رضایت آگاهانه از آن‌ها دریافت شد. 

 ابزار مطالعه
پرسش‌نامه‌های پژوهش شامل اطلاعات جمعیت‌شناسی (سن، جنس، ترم تحصیلی، وضعیت اشتغال، تأهل و معدل)، پرسش‌نامه‌های هوش هیجانی، هوش اخلاقی و هوش معنوی بود. در این مطالعه، پرسش‌نامه‌ها با هماهنگی قبلی محقق و اساتید مربوطه، در ابتدای جلسات توزیع شد. شرکت‌کنندگان پیش از تکمیل پرسش‌نامه‌ها، راهنمایی شدند تا محتوای آن را به دقت مطالعه کرده و سپس به سؤالات پاسخ دهند. به‌منظور حفظ اعتبار داده‌ها، محقق طی فرایند تکمیل پرسش‌نامه‌ها، ملاحظات لازم برای جلوگیری از ایجاد اختلال در تمرکز دانشجویان و حفظ فضای آرام کلاس را رعایت نمود. 
پیش از تکمیل پرسش‌نامه‌ها، از شرکت‌کنندگان خواسته شد دستورالعمل‌های مربوطه را با دقت مطالعه کرده و سپس به سؤالات پاسخ دهند. به‌منظور حفظ اعتبار داده‌ها، محقق در فرایند تکمیل پرسش‌نامه‌ها، تدابیر لازم را جهت جلوگیری از اختلال در تمرکز دانشجویان اتخاذ کرده و فضای آرام کلاس را حفظ نمود. تکمیل پرسش‌نامه‌ها بین 10 تا 15 دقیقاً زمان‌بر بود. 

پرسش‌نامه هوش هیجانی
پرسش‌نامه هوش هیجانی را برادبری و گریوز در سال 2004 ساخته‌اند و گنجی در سال 1384 آن را ترجمه و ویراستاری کرده است. این پرسش‌نامه شامل چهار مؤلفه خودآگاهی (6 سؤال)، خودمدیریتی (9 سؤال)، آگاهی اجتماعی (5 سؤال) و مدیریت رابطه (8 سؤال) است و یک نمره کلی هوش هیجانی نیز به دست می‌آید. این پرسش‌نامه دارای 28 سؤال با لیکرت 6 درجه (نمره 1 تا 6) است. نمره بیشتر از 80 نشانه هوش هیجانی بالا و نمره کمتر از 60 نشانه هوش هیجانی پایین است. روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفته است. پایایی پرسش‌نامه توسط آزمون آلفای کرونباخ 0/88 محاسبه شد [20]. در پژوهش سلیمانی و همکاران (1395) روایی پرسش‌نامه توسط ده نفر از اعضای هیئت علمی تأیید شد و پایایی آن 0/83 بود [21]. در پژوهش حاضر پایایی آن مجدداً توسط آزمون آلفای کرونباخ 86/0 محاسبه شد. 

پرسش‌نامه هوش اخلاقی
پرسش‌نامه هوش اخلاقی را لنیک و کیل طراحی کرده‌اند که شامل 40 سوال در 10 بعد با لیکرت 5 تایی شامل هرگز (نمره 1)، به‌ندرت (نمره 2)، گاهی اوقات (نمره 3)، اغلب (نمره4) و تمام اوقات ( نمره 5) است. پرسش‌نامه شامل ابعاد عمل کردن مبتنی بر اصول، ارزش‌ها و باورها، راستگویی، استقامت و پافشاری برای حق، وفای به عهد، مسئولیت‌پذیری برای تصمیمات شخصی، اقرار به اشتباهات و شکست‌ها، قبول مسئولیت برای خدمت به دیگران، فعالانه علاقمند بودن به دیگران، توانایی در بخشش اشتباهات خود و توانایی در بخشش اشتباهات دیگران می‌باشد. امتیاز ۹۰ الی ۱۰۰ امتیاز عالی،‌ امتیاز ۸۰ الی ۸۹ خیلی خوب،  ۷۰ الی ۷۹ خوب و ۶۹ و کمتر از آن ضعیف است. پایایی آن توسط آزمون آلفای کرونباخ 0/93 محاسبه شد [22]. سیادت و همکاران پایایی این پرسش‌نامه را 94/0 محاسبه کردند [23]. در پژوهش حاضر نیز پایایی آن 89/0 محاسبه شد. 

پرسش‌نامه هوش معنوی
پرسش‌نامه هوش معنوی را کینگ در سال ۲۰۰۸ طراحی و ساخته است. این پرسش‌نامه دارای ۲۴ گویه است و از چهار زیرمقیاس تفکر وجودی انتقادی، تولید معنای شخصی، آگاهی متعالی و بسط حالت هوشیاری تشکیل شده است. هرچه فرد نمره بالاتری در این پرسش‌نامه بگیرد دارای هوش معنوی بیشتری است. طیف نمره‌دهی آن براساس لیکرت 5 گزینه‌ای از کاملاً نادرست تا کاملاً درست ( نمره 0 تا 4) می‌باشد [24]. در پژوهش رقیب و همکاران در سال 1389 پایایی این مقیاس با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 88/0 برآورد شد [25]. در این پژوهش نیز پایایی آن 90/0 محاسبه شد. نتایج با استفاده از نرم‌افزار نسخه 26 تجزیه‌وتحلیل شد. از آمار توصیفی نظیر فراوانی، درصد فراوانی، میانگین و اتحراف‌معیار استفاده شد. همچنین از آمار استنباطی نظیر آزمون تی مستقل و ضریب همبستگی پیرسون و ضریب رگرسیون خطی استفاده شد. سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد.



یافته‌ها
نتایج مطالعه نشان داد محدوه سنی دانشجویان از 18 تا 28 سال با میانگین سنی 0/12± 21/98 بوده است. در میان دانشجویان 145 (72/5 درصد) نفر زن و ازنظر ترم تحصیلی 120 (60 درصد) نفر از آن‌ها ترم 8 بوده‌اند که در جدول شماره 1 به تفضیل نوشته شده است.  




نتایج نشان داد 72/5 درصد (145نفر) شرکت‌کنندگان زن بودند. همچنین 60 درصد (120 نفر) شرکت‌کنندگان ترم 8  بودند و 85/5 درصد شرکت‌کنندگان مجرد بودند (جدول شماره 1). 
باتوجه‌به جدول شماره 2، نتایج آزمون تی مستقل بین هوش هیجانی و هوش معنوی در دانشجویان پرستاری ترم 1 و 8 نشان داد سطح معنی‌داری (0/05>P) کوچک‌تر از سطح 05/0=a است که می‌توان نتیجه گرفت رابطه مثبت و معنی‌داری بین دو متغیر و ترم تحصیلی وجود دارد؛ یعنی دانشجویان ترم 8 پرستاری از نظر هوش هیجانی و هوش معنوی نسبت به دانشجویان ترم 1 در سطح بالاتری هستند. این در حالی بود که هیچ ارتباط معنی‌داری بین هوش اخلاقی و ترم تحصیلی دیده نشد (0/05>P).



نتایج نشان داد دانشجویان ترم 1 و 8 از نظر هوش هیجانی و هوش معنوی (05/0<P) تفاوت آماری معنی‌داری با هم دارند اما از نظر هوش اخلاقی تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه وجود ندارد (06/0=P) (جدول شماره 2). 
نتایج جدول شماره 3 با استفاده از تحلیل همبستگی پیرسون در دانشجویان پرستاری نشان داد ارتباط مثبت و معنی‌داری (r=0/24, P<0/05) بین مؤلفه‌های هوش هیجانی و هوش معنوی وجود دارد. درحالی‌که بین مؤلفه‌های هوش هیجانی و هوش اخلاقی (r=0/1, P<0/05) و هوش معنوی و هوش اخلاقی (r=0/007, P<0/05) هیچ ارتباط معنی‌داری وجود ندارد. نتایج نشان داد بین هوش هیجانی و هوش معنوی دانشجویان ترم 1 و 8 پرستاری ارتباط معنی‌دار وجود دارد (جدول شماره 3).



برای بررسی این مورد که آیا از طریق هوش معنوی می‌توان هوش هیجانی را پیش‌بینی کرد از آزمون رگرسیون چندگانه به شیوه هم‌زمان استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون نشان داد هوش معنوی می‌تواند تا حدودی هوش هیجانی را پیش‌بینی کند (0/05>P) (جدول شماره 4).



همچنین نتایج نشان داد مجذور ضریب همبستگی برابر با 0/053 است که این مسئله بیانگر آن است که متغیر پیش‌بین، فقط می‌تواند 5 درصد از تغییرات هوش هیجانی را تبیین کند (جدول شماره 5). 




نتایج آزمون رگرسیون چندگانه به شیوه هم‌زمان حاکی از آن بود که متغیر هوش هیجانی از میان متغیرهای پیش‌بین دارای قدرت پیش‌بینی معنی‌داری برای هوش معنوی بود (جدول شماره 4). این تحلیل نشان داد متغیر هوش هیجانی در مجموع 5 درصد از واریانس متغیر هوش معنوی را پیش‌بینی می‌کند و دو متغیر هوش هیجانی به‌طور مثبت متغیر هوش معنوی را پیش‌بینی می‌کند (جدول شماره 5).

بحث
نتایج مطالعه حاضر نشان داد ارتباط مثبت و معنی‌داری بین هوش هیجانی و هوش معنوی در دانشجویان پرستاری ترم 1 و 8 شهر کاشان وجود دارد. بدین معنا که با افزایش هوش هیجانی دانشجویان، هوش معنوی آن‌ها افزایش می‌یابد. مطالعه بیوایس و همکاران [26] نیز نشان داد بین معنویت و هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری ارتباط معنی‌دار وجود دارد.  همچنین مطالعه ژانگ و همکاران [27] در چین نشان داد هوش معنوی یک میانجیگر برای افزایش هوش هیجانی است که این دو باعث افزایش صلاحیت بالینی دانشجویان پرستاری می‌شود. مطالعه سبانکیوگولاری و همکاران [28] در کشور ترکیه نشان داد بین هوش هیجانی و مراقبت معنوی در پزشکان و پرستاران ارتباط معنی‌دار وجود دارد و این ارتباط در پرستاران بیشتر از پزشکان است. 
در راستاری مطالعه حاضر، عرفان و همکاران [29] در پژوهشی گزارش کردند بین هوش هیجانی و هوش معنوی دانشجویان پرستاری و مامایی رابطه‌ معنی‌داری وجود دارد. در تبیین این یافته می‌توان گفت افرادی که هوش هیجانی بالایی دارند در برابر فشارهای محیطی کارکرد مؤثرتری دارند و مهارت‌های هیجانی آن‌ها قوی و توسعه‌یافته است. افرادی هم که دارای هوش معنوی بالا هستند، توانایی برای رویارویی با مشکلات و دردها و چیره شدن بر آن‌ها را دارند و مراقبت بهتری از بیمارشان انجام می‌دهند [30].
 نتایج مطالعه رنج‌دوست [3] نشان داد عملکرد پرستاران تحت تأثیر هوش هیجانی و هوش معنوی قرار دارد، به‌طوری‌که هرچه هوش معنوی و هیجانی پرستاران بالاتر باشد، عملکرد آن‌ها بهتر است. همچنین این یافته با نتایج مطالعات عرفان و همکاران [29] و توان و همکاران [31] همخوانی دارد، به‌طوری‌که در مطالعه عرفان و همکاران [29] بیان شده که بین هوش هیجانی و هوش معنوی در دانشجویان پرستاری ارتباط معنی‌دار وجود دارد. آن‌ها بیان کردند شروع یک مسیر معنوی موفق، به درجاتی از هوش هیجانی نیاز دارد. رشد هوش هیجانی به رشد معنویت کمک می‌کند و رشد هوش معنوی سبب رشد هوش هیجانی می‌شود. 
مطالعه توان و همکاران [31] نشان داد با تقویت هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری می‌توان هوش معنوی را در آن‌ها تقویت کرد و به بهبود جو معنوی و نگرش مثبت دانشجویان کمک نمود. برخلاف نتایج حاضر در مطالعه گل میمی و همکاران [32] نیز بین هوش معنوی و بعد مدیریت رابطه هوش هیجانی دانشجویان پرستاری ارتباط معنی‌داری وجود نداشت. در تبیین این مغایرت می‌توان گفت دانشجویان رشته پرستاری مطالعه حاضر ، استرس را بر معنویت خود بی‌تأثیر می‌دانستند و همواره معنویت را مقوله‌ای جداگانه در زندگی خود ذکر می‌کردند.
 در این راستا، ژئو و همکاران [33] به این موضوع اشاره کرده است که شروع یک مسیر موفق به درجاتی از هوش هیجانی نیاز دارد؛ به‌ویژه خودآگاهی هیجانی و همدلی که از سازه‌های اساسی هوش هیجانی محسوب می‌شوند، شالوده‌های استواری را برای ورود به رشد معنوی فراهم می‌نمایند. ازاین‌رو پیش از آنکه رشد معنوی در فرد آشکار گردد، لازم است مهارت‌های هوش هیجانی در وی تقویت شده باشند تا بتوانند رشد مهارت‌های هوش هیجانی را تقویت نمایند. رشد هوش هیجانی به رشد معنویت کمک می‌کند و رشد هوش معنوی سبب رشد هوش هیجانی می‌شود.
نتایج مطالعه حاضر نشان داد بین هوش هیجانی و هوش معنوی با هوش اخلاقی در دانشجویان پرستاری ارتباط معنی‌داری وجود ندارد. برخلاف نتایج مطالعه حاضر، پژوهش پیری‌زاده و همکاران [34] نشان داد بین هوش هیجانی و هوش اخلاقی با کیفیت مراقبت پرستاری رابطه وجود دارد. به نظر می‌رسد دلیل متفاوت بودن نتایج مطالعه حاضر با پژوهش پیری‌زاده مربوط به متفاوت بودن ابزارهای پژوهش باشد، به‌طوری‌که در پژوهش حاضر برای سنجش هوش هیجانی از پرسش‌نامه برادبری و گریوز استفاده شده است اما در مطالعه پیری‌زاده از پرسش‌نامه هوش هیجانی شات استفاده گردید. برخلاف پژوهش حاضر، عالی‌نژاد و همکاران [16] در پژوهشی بیان کردند بین هوش هیجانی و هوش اخلاقی در پرستاران ایرانی ارتباط معنی‌دار وجود دارد؛ به‌طوری‌که هرچه این دو هوش در آن‌ها بالاتر باشد، استرس شغلی آن‌ها کمتر است. شاید دلیل متفاوت بودن نتایج مطالعه حاضر با پژوهش عالی‌نژاد در فرهنگ جامعه مورد بررسی و نگرش آن‌ها به معنویت و اخلاق باشد. 
 نتیجه‌گیری
نتایج نشان داد بین هوش هیجانی و هوش معنوی دانشجویان پرستاری ترم 1 و 8 ارتباط معنی‌دار وجود دارد. بدین معنا که هرچه هوش هیجانی بالا رود، هوش معنوی آن‌ها نیز ارتقا می‌یابد. بنابراین با تقویت هوش هیجانی در دانشجویان پرستاری می‌توان هوش معنوی را در آن‌ها تقویت کرد و به بهبود جو معنوی و نگرش مثبت دانشجویان کمک نمود. در این ارتباط، مسئولان آموزشی دانشگاه می‌توانند با ارائه آموزش‌های لازم به تقویت هوش معنوی و هیجانی دانشجویان کمک کنند. 
باتوجه‌به این‌که پژوهش حاضر تنها بر روی دانشجویان پرستاری انجام شده است، ازاین‌رو ممکن است قابل‌تعمیم به دیگر رشته‌های تحصیلی نباشد. عدم بررسی مؤلفه‌های هوش معنوی و هوش هیجانی در تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از دیگر محدودیت‌های پژوهش می‌باشد.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
پژوهش حاضر در کمیته اخلاق در پژوهش دانشکده پرستاری و مامایی و دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران با کد اخلاق (IR.TUMS.FNM.REC.1401.172) ثبت شده است. 

حامی مالی
این مقاله حاصل طرح تحقیقاتی به شماره 57753 است که در دانشگاه علوم پزشکی تهران تصویب شده است و با حمایت معاونت پژوهشی این دانشگاه انجام شده است.
مشارکت نویسندگان
ایده‌پردازی و تهیه فرمت اولیه پروپوزال: زهرا دلشاد و ناهید دهقان نیری؛ تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و جمع‌آوری: فرزانه مقامی‌نژاد؛   جمع‌آوری داده‌ها: ابراهیم صباری فرد و محمد علی هاشمی‌طامه؛ بحث و بررسی داده‌ها: زهرا دلشاد، ناهید دهقان نیری و فرزانه مقامی‌نژاد.

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
از کلیه دانشجویان پرستاری که با صبر و حوصله پرسش‌نامه‌ها را تکمیل کرده‌اند، سپاس‌گزاری می‌شود.

1. Turner K, McCarthy VL. Stress and anxiety among nursing students: A review of intervention strategies in literature between 2009 and 2015. Nurse Educ Pract. 2017; 22:21-9. [DOI:10.1016/j.nepr.2016.11.002] [PMID]
2. Pryjmachuk S, McWilliams C, Hannity B, Ellis J, Griffiths J. Transitioning to university as a nursing student: Thematic analysis of written reflections. Nurse Educ Today. 2019; 74:54-60 [DOI:10.1016/j.nedt.2018.12.003] [PMID]
3. Ranjdoust S. [The relationship between spiritual intelligence and emotional intelligence with performance of female nursesin Tabriz Hospitals in 2018 (Persian)]. J Pizhūhish dar dīn va salāmat. 2020; 6(1):19-35. [Link]
4. Cleary M, Visentin D, West S, Lopez V, Kornhaber R. Promoting emotional intelligence and resilience in undergraduate nursing students: An integrative review. Nurse Educ Today. 2018; 68:112-20. [DOI:10.1016/j.nedt.2018.05.018] [PMID]
5. Yildirim-Hamurcu S, Terzioglu F. Nursing students’ perceived stress: Interaction with emotional intelligence and self-leadership. Perspect Psychiatr Care. 2022; 58(4):1381-7.[DOI:10.1111/ppc.12940] [PMID]
6. Ksiksou J, Maskour L, Alaoui S. The relationship between perceived stress and emotional intelligence in Moroccan nursing students. J Educ Health Promot. 2023; 12:238. [DOI:10.4103/jehp.jehp_1577_22] [PMID]
7. Foji S, Vejdani M, Salehiniya H, Khosrorad R. The effect of emotional intelligence training on general health promotion among nurse. J Educ Health Promot. 2020; 9(1):4. [DOI:10.4103/jehp.jehp_134_19]
8. Saeid Y, Javadi M, Mokhtari Noori J. Assessment and comparison of emotional intelligence of nurses in general and intensive care units. Iran J Crit Care Nurs. 2013; 5(4):214-21. [Link]
9. Al-Hamdan Z, Oweidat IA, Al-Faouri I, Codier E. Correlating Emotional Intelligence and Job Performance Among Jordanian Hospitals’ Registered Nurses. Nurs Forum. 2017; 52(1):12-20. [DOI:10.1111/nuf.12160] [PMID]
10. Hosseinbor M, Jadgal MS, Kordsalarzehi F. Relationship between spiritual well-being and spiritual intelligence with mental health in students. Int J Adolesc Med Health. 2022; 35(2):197-201. [DOI:10.1515/ijamh-2022-0078] [PMID]
11. Ahmadi M, Estebsari F, Poormansouri S, Jahani S, Sedighie L. Perceived professional competence in spiritual care and predictive role of spiritual intelligence in Iranian nursing students. Nurse Educ Pract. 2021; 57:103227. [DOI:10.1016/j.nepr.2021.103227] [PMID]
12. Sharifnia AM, Fernandez R, Green H, Alananzeh I. Spiritual intelligence and professional nursing practice: A systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud Adv. 2022; 4:100096. [DOI:10.1016/j.ijnsa.2022.100096] [PMID]
13. Dur Ş, Göl İ, Erkin Ö, Yildiz NU. The effect of moral intelligence on cultural sensitivity in nurses. Perspect Psychiatr Care. 2022; 58(4):2423-32. [DOI:10.1111/ppc.13077] [PMID]
14. Lennick D, Kiel F. Moral Intelligence.  Philadelphia: Wharton School Publishing; 2005. [Link]
15. Pourteimour S, Nobahar M, Raiesdana N. Moral intelligence, clinical placement experience and professional behaviors among Iranian undergraduate nursing students in a baccalaureate nursing program: A descriptive correlational study. Nurse Educ Pract. 2021; 55:103146. [DOI:10.1016/j.nepr.2021.103146] [PMID]
16. Alinejad V, Parizad N, Almasi L, Cheraghi R, Piran M. Evaluation of occupational stress and job performance in Iranian nurses: The mediating effect of moral and emotional intelligence. BMC Psychiatry. 2023; 23(1):769. [DOI:10.1186/s12888-023-05277-8] [PMID]
17. Liu F, Zhou H, Yuan L, Cai Y. Effect of empathy competence on moral sensitivity in Chinese student nurses: The mediating role of emotional intelligence. BMC Nurs. 2023; 22(1):483. [DOI:10.1186/s12912-023-01650-w] [PMID]
18. Mercader-Rubio I, Ángel NG, Ruiz NFO, Carrión Martínez JJ. Emotional Intelligence and Its Relationship to Basic Psychological Needs: A Structural Equation Model for Student Athletes. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(17):10687. [DOI:10.3390/ijerph191710687] [PMID]
19. Emamgholian F, Mostafaie MR, Hoseinabadi MJ, Keshavarz M. [Spiritual Intelligence and its influencing factors in nursing students: A cross-sectional study (Persian)]. Islam Health J. 2015; 2(2):16-22. [Link]
20. Bradberry T , Greaves J. Emotional intelligence quick book. [M. Ganji, Persian trans.]. Tehran: Savalan Publication; 2005. [Link]
21. Soleimani MA, Pahlevan Sharif S, Poormoosa Y, Yaghoobzadeh A. [The relationship between emotional intelligence and academic motivation and determination of their predictive factors among a sample of medical students (Persian)]. Iran J Psychiatr  Nurs. 2016; 4(4):16-25. [Link]
22. Lennick D, Kiel F. Linking strong moral principles to business success. Pennsylvania: Wharton School of the University of Pennsylvania; 2005. [Link]
23. Seyadat SA, Mokhtaripour M, Kazemi I. [Relationship between Moral Intelligence and leadership team Leaders from the perspective of teaching and non teaching Isfahan University faculty; 1999-2000 (Persian)]. Health Manag. 2009: 36(12):61-9. [Link]
24. King DB, DeCicco TL. A Viable Model and Self-Report Measure of Spiritual Intelligence. Int J Transpers Stud. 2009; 28:68-85 [DOI:10.24972/ijts.2010.28.1.68]
25. Raghib M, Siadat A, Hakiminya B, Ahmadi J. [The validation of King’s Spiritual Intelligence Scale (SISRI-24) among students at University of Isfahan (Persian)]. Psychol Achiev. 2010; 17(1):141-64. [Link]
26. Beauvais A, Stewart JG, DeNisco S. Emotional intelligence and spiritual well-being: Implications for spiritual care. J Christ Nurs. 2014; 31(3):166-71. [DOI:10.1097/CNJ.0000000000000074] [PMID]

27. Zhang Z, Zhang X, Fei Y, Zong X, Wang H, Xu C, et al. Emotional intelligence as a mediator between spiritual care-giving competency and core competencies in Chinese nursing interns: A cross-sectional study. Support Care Cancer. 2023; 31(6):367.[DOI:10.1007/s00520-023-07839-8] [PMID]
28. Sabanciogullari S, Çatal N, Doğaner F. Comparison of Newly Graduated Nurses’ and Doctors’ Opinions About Spiritual Care and Their Emotional Intelligence Levels. J Relig Health. 2020; 59(3):1220-32. [DOI:10.1007/s10943-019-00760-7] [PMID]
29. Erfan A, Haghani F, Omid A, Baratali M. [Midwifery and Nursing Students’ Emotional Intelligence and Its Relation to Spiritual Intelligence (Persian)]. Iran J Med Educ. 2016; 16 :232-241. [Link]
30. Soto-Rubio A, Giménez-Espert MDC, Prado-Gascó V. Effect of Emotional Intelligence and Psychosocial Risks on Burnout, Job Satisfaction, and Nurses’ Health during the COVID-19 Pandemic. Int J Environ Res Public Health. 2020; 17(21):7998. [DOI:10.3390/ijerph17217998] [PMID]
31. Tavan H, Tavan S, Ahmadi Z, Zandnia F. [The relationship between intellectual intelligence and emotional intelligence and some demographic variables among students of the faculty of nursing and midwifery, Ilam University of Medical Sciences in 2014 (Persian)]. Hakim Jorjani J. 2015; 3(1):127-34. [Link]
32. Golmeymi M, Hemmati S, Motalebi A. The relationship between emotional intelligence and spiritual intelligence among students of Imam Khomeini Marine Science University of Nowshahr. J Teach Marine Sci. 2017; 3(4):10-16. [Link]
33. Zhou Z, Tavan H, Kavarizadeh F, Sarokhani M, Sayehmiri K. The relationship between emotional intelligence, spiritual intelligence, and student achievement: A systematic review and meta-analysis. BMC Med Educ. 2024; 24(1):217. [DOI:10.1186/s12909-024-05208-5] [PMID]
34.    Pirizadeh Avansar M, Moradi Y, Radfar M. [Investigating the predicting power of emotional intelligence and moral intelligence on the quality of care in teaching hospitals of Urmia in 2023 (Persian)]. Nurs Midwifery J. 2024; 22(2):114-24 [DOI:10.61186/unmf.22.2.114]