جلد 38 -
جلد 38 - صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Gharacheh M, Khalajabadi Farahani F, Jahanfar S, Ranjbar F. Challenges in Conducting Longitudinal Interventional Research in Developing Countries: Lessons From a Nationwide Clinical Trial. IJN 2025; 38 (S1 )
URL: http://ijn.iums.ac.ir/article-1-3983-fa.html
URL: http://ijn.iums.ac.ir/article-1-3983-fa.html
قراچه مریم، خلج آبادی فراهانی فریده، جهانفر شایسته، رنجبر فهیمه. چالشهای انجام تحقیقات مداخلهای طولی در کشورهای درحالتوسعه: درسهایی از یک کارآزمایی بالینی ملی. نشریه پرستاری ایران. 1404; 38 (S1 )
1- مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
2- پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3- دانشکده پزشکی تافتس، گروه بهداشت عمومی و پزشکی جامعه، بوستون، ایالات متحده آمریکا
4- مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ،ranjbar.f@iums.ac.ir
2- پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3- دانشکده پزشکی تافتس، گروه بهداشت عمومی و پزشکی جامعه، بوستون، ایالات متحده آمریکا
4- مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ،
متن کامل [PDF 1723 kb]
(42 دریافت)
| چکیده (HTML) (130 مشاهده)
متن کامل: (19 مشاهده)
سردبیر محترم
انجام تحقیقات مداخلهای طولی و بزرگ در کشورهای درحالتوسعه چالشهای منحصربهفردی را به همراه دارد که میتواند بهطور قابلملاحظهای نتایج مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد. این مقاله، درسهایی از یک کارآزمایی بالینی با پیگیری طولانیمدت را به اشتراک میگذارد و موانعی که پژوهشگران با آنها مواجه شدند را گزارش میکند. شناسایی این موانع میتواند برای تحقیقات آینده سودمند باشد [1].
در مداخله طولی انجامشده، هدف مطالعه ارزیابی اثربخشی یک برنامه آموزش باروری در ارتقای دانش باروری، قصد فرزندآوری و میزان بارداریهای برنامهریزیشده در میان زوجینی بود که برای آزمایشات قبل از ازدواج مراجعه کرده بودند. این پژوهش با چندین چالش قابلتوجه روبهرو شد که بهطور منفی بر مشارکت شرکتکنندگان و گردآوری دادهها تأثیر گذاشت.
در آغاز، همهگیری کووید-19 به تعطیلی کلاسهای حضوری آموزش پیش از ازدواج منجر شد. لذا آموزش حضوری منتفی شد و بازطراحی کامل محتوای آموزشی بهصورت چندرسانهای برای انتشار از طریق رسانههای اجتماعی (مانند واتساپ) در دستور کار قرار گرفت.
باتوجهبه همهگیری و خطرات مرتبط با نمونهگیری حضوری، فرم رضایت آگاهانه و پرسشنامهها بهصورت آنلاین در دسترس شرکتکنندگان قرار گرفت و لینک شرکت در پژوهش از طریق رسانههای اجتماعی و یا پیامک توزیع شد. پس از شرایط همهگیری، ناآرامیهای اجتماعی و محدودیت رسانههای پرطرفدار اجتماعی در ایران در سال 1401 بهطور قابلتوجهی ارتباط با شرکتکنندگان را دشوار نمود و از اعتماد شرکتکنندگان به محققین کاست. باوجود تلاشها برای هماهنگی ازجمله ایجاد یک وبسایت اختصاصی برای دانلود محتوای آموزشی، ارسال یادآورهای پیامکی، تماس یادآور تلفنی و استفاده از پرسشنامههای مبتنی بر وب برای جمعآوری دادهها، میزان پاسخدهی بهطور چشمگیری پایین بود.
شرایط اجتماعی چالشبرانگیز در جامعه، محیط مناسبی برای جمعآوری دادهها نبود و تنها 826 نفر از 2480 شرکتکننده در فاز نخست پسآزمون پاسخگو بودند. پس از دریافت گواهیهای موردنیاز برای ازدواج، همچنین اغلب شرکتکنندگان دیگر رابطهدرمانی یا خدماتی با سیستم بهداشتی نداشتند که دسترسی به آنان را دشوار میساخت و تلاش برای تشویق به ادامه مشارکت را پیچیدهتر میکرد.
علاوهبراین، حساسیتهای فرهنگی پیرامون مسئله باروری و فرزندآوری به تشدید این چالشها دامن زد. تغییر شرایط زندگی شرکتکنندگان، ازجمله تغییر در اطلاعات تماس، وضعیت مهاجرت یا جدایی/طلاق، پیگیری و نگهداشت مشارکتکنندهها را دشوارتر میکرد. همچنین خروج قابلتوجه کارکنان و چالشهای ناشی از تورم بالای سالانه، مدیریت مؤثر طرح و مشارکت در زمان پیگیری را دچار چالش نمود. بهطورکلی، این عوامل قابلیت تحلیل فازهای بعدی دادههای کارآزمایی بالینی را به مخاطره انداخت و نشان داد به بازنگری پروتکل در مطالعات آینده نیاز است. بهدلیل میزان پاسخدهی حدوداً 33 درصدی، تصمیم گرفته شد دادههای مرحله پس از مداخله مورد تجزیهوتحلیل قرار نگیرند. میزان مشارکت اندک، نگرانیهای قابلتوجهی درباره تعمیمپذیری نمونهها ایجاد میکند و نشان میدهد دیدگاهها و تجربیات بیشتر شرکتکنندگان بهطور کافی ثبت نشده است.
مطالعهای در ژاپن انجام شد و اثرات طولانیمدت آموزش باروری بر دانش و پیامدهای باروری را از طریق کارآزمایی کنترلشده تصادفی بررسی کرد. این مطالعه نیز مشابه مطالعه حاضر با محدودیتهایی ازجمله میزان بالای ریزش نمونهها، بهویژه در میان شرکتکنندگان جوانتر روبهرو بود. یافتهها نشان داد درحالیکه آموزش یکباره میتواند دانشی ماندگار فراهم آورد، جلسات پیگیری میتوانند نگهداری اطلاعات را تقویت کنند و بهویژه در جمعیتهای جوانتر تصمیمگیری آگاهانه در مورد باروری را پشتیبانی کنند. نویسندگان پیشنهاد کردهاند پژوهشهای آینده باید بر کارآزماییهای کنترلشده و استراتژیهای نوآورانه برای حفظ مشارکت در آموزش باروری تمرکز کنند [2]. لذا استراتژیهای مرسوم نگهداشت شرکتکنندگان، ازجمله پایلوت، مشارکت جامعه و استفاده از یادآور، بهتنهایی برای بهبود نگهداشت شرکتکنندگان در بسترهای مشابه با وضعیت کشور ما بهعنوان یک کشور با سطح درآمد پایین کافی نیستند.
بهمنظور نگهداشت مؤثر شرکتکنندگان پیشنهادهایی از جمله استفاده از پایگاه داده الکترونیک، حفظ اطلاعات تماس دقیق گروههای کوهورت، تقویت مشارکت از طریق ارتباط و بازخورد، اجرای ابزارهای پرسشنامهای کوتاه و ارائه مشوقهای مناسب مطرح شده است [3]. عوامل کلیدی تسهیلکننده نگهداشت شرکتکنندگان شامل مشوقهای مالی، درگیر کردن اعضای کلیدی جامعه، ارائه برنامههای زمانبندی انعطافپذیر و ایجاد اعتماد و پیوندهای شخصی با شرکتکنندگان میباشند. همچنین حفظ اطلاعات تماس جامع با شرکتکنندگان ضروری است [4]. همچنین انجام پژوهشهای معتبر بلندمدت پرهزینه است و تأخیرهای قابلتوجه در تأمین بودجه ممکن است پیگیریها را بهویژه در مناطق با جابهجایی جمعیت بالا مختل نماید. بهمنظور تسهیل پیگیریها، پژوهشگران باید همزمان با پاسخگویی به نگرانیها درباره حفاظت از هویت شرکتکنندگان، به پیادهسازی شناسههای دادهها توجه کنند [5].
لوید-جانسن و همکاران بر اهمیت همسو کردن طرحهای پژوهشی با ارزشها و ترجیحات جامعه تأکید میکنند تا مطمئن شوند پژوهش مرتبط و اثرگذار است. آنها توصیه میکنند دامنه کار پژوهشگران را تنها به آنچه ضروری است محدود کنند تا از پیچیدگیهای غیرضروری اجتناب گردد. انعطافپذیری در طراحی پژوهش برای کاهش بار کاری شرکتکنندگان حیاتی است. موانع قابلتوجه بر توسعه، اجرا و انتشار پژوهشها شامل محدودیتهای زمانی و بودجهای است که میتواند کارآمدی کلی و کاربرد نتایج پژوهش را مختل کند [6].
علاوهبراین، مطالعهای که پالز و همکاران در دوران همهگیری کووید-19 انجام دادند، بر فواید رویکرد چندرشتهای از جمله درنظرگرفتن دیدگاههای بیماران بهمنظور حفظ انسجام و کیفیت پژوهش تأکید نمود [7]. استراتژیهای رایج نگهداشت شرکتکنندگان شامل استفاده از یادآورها، تأکید بر مزایای مطالعه و استراتژیهای مؤثر تماس و زمانبندی میباشند. تیمهای پژوهشی کارآمد باید سازمانیافته باشند و با حفظ تداوم، استراتژیهای خود را متناسب با شرکتکنندگان تطبیق دهند و در صورت لزوم نوآوری کنند. توجه به حساسیتهای فرهنگی در کاربرد استراتژیهای نگهداشت حیاتی است و تحقیقات بیشتری برای درک تفاوت این استراتژیها در سطح جهانی مورد نیاز است [8]. نتایج نشان میدهد استراتژیهایی که بارکاری شرکتکننده را کاهش میدهند، مانند انعطاف در روشهای جمعآوری دادهها، ممکن است بهطور خاص در حداکثر نگهداشت گروهی مؤثر باشند [9].
سرانجام، انجام پژوهشهای طولی و مداخلهای در مقیاس بزرگ در کشورهای درحالتوسعه نیازمند رویکردی دقیق است که چالشهای منحصربهفرد این محیطها را در نظر بگیرد. اهمیت و مزایای شرکت در مطالعات پژوهشی ممکن است برای افراد در کشورهای توسعهیافته بهدرستی درک نشود. با در نظر گرفتن ارزشهای جامعه، بهکارگیری روشهای انعطافپذیر و حساس به فرهنگ و تمرکز بر حجم نمونه قابلمدیریت، پژوهشگران میتوانند قابلیت اعتماد و تأثیر پژوهشهای خود را افزایش دهند. همچنین پرداختن به موانع مربوط به زمان و بودجه برای اجرای موفق و انتشار نتایج پژوهش حیاتی است. بنابراین در کشورهایی با شرایط اقتصادی و اجتماعی مشابه با مطالعه حاضر، حجم نمونه بسیار بزرگ در مداخلات طولی توصیه نمیشود؛ درعوض، گروههای کوچکتر و قابلمدیریتتر میتوانند دادههای قابلاعتمادتری ارائه دهند. همچنین مطالعات آینده باید بر استراتژیهایی برای افزایش مشارکت و نگهداشت شرکتکنندگان تأکید کنند تا میزان پاسخدهی افزایش یافته و اعتبار کل یافتهها تقویت شود.
انجام تحقیقات مداخلهای طولی و بزرگ در کشورهای درحالتوسعه چالشهای منحصربهفردی را به همراه دارد که میتواند بهطور قابلملاحظهای نتایج مطالعه را تحت تأثیر قرار دهد. این مقاله، درسهایی از یک کارآزمایی بالینی با پیگیری طولانیمدت را به اشتراک میگذارد و موانعی که پژوهشگران با آنها مواجه شدند را گزارش میکند. شناسایی این موانع میتواند برای تحقیقات آینده سودمند باشد [1].
در مداخله طولی انجامشده، هدف مطالعه ارزیابی اثربخشی یک برنامه آموزش باروری در ارتقای دانش باروری، قصد فرزندآوری و میزان بارداریهای برنامهریزیشده در میان زوجینی بود که برای آزمایشات قبل از ازدواج مراجعه کرده بودند. این پژوهش با چندین چالش قابلتوجه روبهرو شد که بهطور منفی بر مشارکت شرکتکنندگان و گردآوری دادهها تأثیر گذاشت.
در آغاز، همهگیری کووید-19 به تعطیلی کلاسهای حضوری آموزش پیش از ازدواج منجر شد. لذا آموزش حضوری منتفی شد و بازطراحی کامل محتوای آموزشی بهصورت چندرسانهای برای انتشار از طریق رسانههای اجتماعی (مانند واتساپ) در دستور کار قرار گرفت.
باتوجهبه همهگیری و خطرات مرتبط با نمونهگیری حضوری، فرم رضایت آگاهانه و پرسشنامهها بهصورت آنلاین در دسترس شرکتکنندگان قرار گرفت و لینک شرکت در پژوهش از طریق رسانههای اجتماعی و یا پیامک توزیع شد. پس از شرایط همهگیری، ناآرامیهای اجتماعی و محدودیت رسانههای پرطرفدار اجتماعی در ایران در سال 1401 بهطور قابلتوجهی ارتباط با شرکتکنندگان را دشوار نمود و از اعتماد شرکتکنندگان به محققین کاست. باوجود تلاشها برای هماهنگی ازجمله ایجاد یک وبسایت اختصاصی برای دانلود محتوای آموزشی، ارسال یادآورهای پیامکی، تماس یادآور تلفنی و استفاده از پرسشنامههای مبتنی بر وب برای جمعآوری دادهها، میزان پاسخدهی بهطور چشمگیری پایین بود.
شرایط اجتماعی چالشبرانگیز در جامعه، محیط مناسبی برای جمعآوری دادهها نبود و تنها 826 نفر از 2480 شرکتکننده در فاز نخست پسآزمون پاسخگو بودند. پس از دریافت گواهیهای موردنیاز برای ازدواج، همچنین اغلب شرکتکنندگان دیگر رابطهدرمانی یا خدماتی با سیستم بهداشتی نداشتند که دسترسی به آنان را دشوار میساخت و تلاش برای تشویق به ادامه مشارکت را پیچیدهتر میکرد.
علاوهبراین، حساسیتهای فرهنگی پیرامون مسئله باروری و فرزندآوری به تشدید این چالشها دامن زد. تغییر شرایط زندگی شرکتکنندگان، ازجمله تغییر در اطلاعات تماس، وضعیت مهاجرت یا جدایی/طلاق، پیگیری و نگهداشت مشارکتکنندهها را دشوارتر میکرد. همچنین خروج قابلتوجه کارکنان و چالشهای ناشی از تورم بالای سالانه، مدیریت مؤثر طرح و مشارکت در زمان پیگیری را دچار چالش نمود. بهطورکلی، این عوامل قابلیت تحلیل فازهای بعدی دادههای کارآزمایی بالینی را به مخاطره انداخت و نشان داد به بازنگری پروتکل در مطالعات آینده نیاز است. بهدلیل میزان پاسخدهی حدوداً 33 درصدی، تصمیم گرفته شد دادههای مرحله پس از مداخله مورد تجزیهوتحلیل قرار نگیرند. میزان مشارکت اندک، نگرانیهای قابلتوجهی درباره تعمیمپذیری نمونهها ایجاد میکند و نشان میدهد دیدگاهها و تجربیات بیشتر شرکتکنندگان بهطور کافی ثبت نشده است.
مطالعهای در ژاپن انجام شد و اثرات طولانیمدت آموزش باروری بر دانش و پیامدهای باروری را از طریق کارآزمایی کنترلشده تصادفی بررسی کرد. این مطالعه نیز مشابه مطالعه حاضر با محدودیتهایی ازجمله میزان بالای ریزش نمونهها، بهویژه در میان شرکتکنندگان جوانتر روبهرو بود. یافتهها نشان داد درحالیکه آموزش یکباره میتواند دانشی ماندگار فراهم آورد، جلسات پیگیری میتوانند نگهداری اطلاعات را تقویت کنند و بهویژه در جمعیتهای جوانتر تصمیمگیری آگاهانه در مورد باروری را پشتیبانی کنند. نویسندگان پیشنهاد کردهاند پژوهشهای آینده باید بر کارآزماییهای کنترلشده و استراتژیهای نوآورانه برای حفظ مشارکت در آموزش باروری تمرکز کنند [2]. لذا استراتژیهای مرسوم نگهداشت شرکتکنندگان، ازجمله پایلوت، مشارکت جامعه و استفاده از یادآور، بهتنهایی برای بهبود نگهداشت شرکتکنندگان در بسترهای مشابه با وضعیت کشور ما بهعنوان یک کشور با سطح درآمد پایین کافی نیستند.
بهمنظور نگهداشت مؤثر شرکتکنندگان پیشنهادهایی از جمله استفاده از پایگاه داده الکترونیک، حفظ اطلاعات تماس دقیق گروههای کوهورت، تقویت مشارکت از طریق ارتباط و بازخورد، اجرای ابزارهای پرسشنامهای کوتاه و ارائه مشوقهای مناسب مطرح شده است [3]. عوامل کلیدی تسهیلکننده نگهداشت شرکتکنندگان شامل مشوقهای مالی، درگیر کردن اعضای کلیدی جامعه، ارائه برنامههای زمانبندی انعطافپذیر و ایجاد اعتماد و پیوندهای شخصی با شرکتکنندگان میباشند. همچنین حفظ اطلاعات تماس جامع با شرکتکنندگان ضروری است [4]. همچنین انجام پژوهشهای معتبر بلندمدت پرهزینه است و تأخیرهای قابلتوجه در تأمین بودجه ممکن است پیگیریها را بهویژه در مناطق با جابهجایی جمعیت بالا مختل نماید. بهمنظور تسهیل پیگیریها، پژوهشگران باید همزمان با پاسخگویی به نگرانیها درباره حفاظت از هویت شرکتکنندگان، به پیادهسازی شناسههای دادهها توجه کنند [5].
لوید-جانسن و همکاران بر اهمیت همسو کردن طرحهای پژوهشی با ارزشها و ترجیحات جامعه تأکید میکنند تا مطمئن شوند پژوهش مرتبط و اثرگذار است. آنها توصیه میکنند دامنه کار پژوهشگران را تنها به آنچه ضروری است محدود کنند تا از پیچیدگیهای غیرضروری اجتناب گردد. انعطافپذیری در طراحی پژوهش برای کاهش بار کاری شرکتکنندگان حیاتی است. موانع قابلتوجه بر توسعه، اجرا و انتشار پژوهشها شامل محدودیتهای زمانی و بودجهای است که میتواند کارآمدی کلی و کاربرد نتایج پژوهش را مختل کند [6].
علاوهبراین، مطالعهای که پالز و همکاران در دوران همهگیری کووید-19 انجام دادند، بر فواید رویکرد چندرشتهای از جمله درنظرگرفتن دیدگاههای بیماران بهمنظور حفظ انسجام و کیفیت پژوهش تأکید نمود [7]. استراتژیهای رایج نگهداشت شرکتکنندگان شامل استفاده از یادآورها، تأکید بر مزایای مطالعه و استراتژیهای مؤثر تماس و زمانبندی میباشند. تیمهای پژوهشی کارآمد باید سازمانیافته باشند و با حفظ تداوم، استراتژیهای خود را متناسب با شرکتکنندگان تطبیق دهند و در صورت لزوم نوآوری کنند. توجه به حساسیتهای فرهنگی در کاربرد استراتژیهای نگهداشت حیاتی است و تحقیقات بیشتری برای درک تفاوت این استراتژیها در سطح جهانی مورد نیاز است [8]. نتایج نشان میدهد استراتژیهایی که بارکاری شرکتکننده را کاهش میدهند، مانند انعطاف در روشهای جمعآوری دادهها، ممکن است بهطور خاص در حداکثر نگهداشت گروهی مؤثر باشند [9].
سرانجام، انجام پژوهشهای طولی و مداخلهای در مقیاس بزرگ در کشورهای درحالتوسعه نیازمند رویکردی دقیق است که چالشهای منحصربهفرد این محیطها را در نظر بگیرد. اهمیت و مزایای شرکت در مطالعات پژوهشی ممکن است برای افراد در کشورهای توسعهیافته بهدرستی درک نشود. با در نظر گرفتن ارزشهای جامعه، بهکارگیری روشهای انعطافپذیر و حساس به فرهنگ و تمرکز بر حجم نمونه قابلمدیریت، پژوهشگران میتوانند قابلیت اعتماد و تأثیر پژوهشهای خود را افزایش دهند. همچنین پرداختن به موانع مربوط به زمان و بودجه برای اجرای موفق و انتشار نتایج پژوهش حیاتی است. بنابراین در کشورهایی با شرایط اقتصادی و اجتماعی مشابه با مطالعه حاضر، حجم نمونه بسیار بزرگ در مداخلات طولی توصیه نمیشود؛ درعوض، گروههای کوچکتر و قابلمدیریتتر میتوانند دادههای قابلاعتمادتری ارائه دهند. همچنین مطالعات آینده باید بر استراتژیهایی برای افزایش مشارکت و نگهداشت شرکتکنندگان تأکید کنند تا میزان پاسخدهی افزایش یافته و اعتبار کل یافتهها تقویت شود.
References
1. Gharacheh M, Khalajabadi Farahani F, Mirghafourvand M, Janani L, Ranjbar F. A multicenter randomized controlled trial protocol to evaluate the effectiveness of an educational intervention on fertility knowledge, intention and behavior among Iranian new couples. BMC Public Health. 2020; 20(1):1917. [DOI:10.1186/s12889-020-10029-4] [PMID]
2. Maeda E, Boivin J, Toyokawa S, Murata K, Saito H. Two-year follow-up of a randomized controlled trial: knowledge and reproductive outcome after online fertility education. Hum Reprod. 2018; 33(11):2035-42. [DOI:10.1093/humrep/dey293] [PMID]
3. Rispel LC, Ditlopo P, White J, Blaauw D. Methodological considerations in establishing and maintaining longitudinal health workforce studies: Lessons learned from the WiSDOM cohort in South Africa. Glob Health Action. 2021; 14(1):1996688. [DOI:10.1080/16549716.2021.1996688] [PMID]
4. Singh P, Ens T, Hayden KA, Sinclair S, LeBlanc P, Chohan M, et al. Retention of Ethnic Participants in Longitudinal Studies. J Immigr Minor Health. 2018; 20(4):1011-24. [DOI:10.1007/s10903-017-0618-0] [PMID]
5. Banati P. Sustainable Human Development Across the Life Course: Evidence from Longitudinal Research. Bristol, UK: Bristol University Press; 2021. [DOI:10.1332/policypress/9781529204827.001.0001]
6. Lloyd-Johnsen C, D’Aprano A, Goldfeld S, Eades S. Challenges and lessons learnt implementing longitudinal studies of Aboriginal and Torres Strait Islander children and young people: A qualitative study. First Nations Health and Wellbeing - Lowitja J. 2024; 2:100029. [DOI:10.1016/j.fnhli.2024.100029]
7. Palese A, Chiappinotto S, Fonda F, Visintini E, Peghin M, Colizzi M, et al. Lessons learnt while designing and conducting a longitudinal study from the first Italian COVID-19 pandemic wave up to 3 years. Health Res Policy Sys. 2023; 21(1):111. [DOI:10.1186/s12961-023-01055-w] [PMID]
8. Abshire M, Dinglas VD, Cajita MI, Eakin MN, Needham DM, Himmelfarb CD. Participant retention practices in longitudinal clinical research studies with high retention rates. BMC Med Res Methodol. 2017; 17(1):30. [DOI:10.1186/s12874-017-0310-z] [PMID]
9. Teague S, Youssef GJ, Macdonald JA, Sciberras E, Shatte A, Fuller-Tyszkiewicz M, et al. Retention strategies in longitudinal cohort studies: a systematic review and meta-analysis. BMC Med Res Methodol. 2018; 18(1):151. [DOI:10.1186/s12874-018-0586-7] [PMID]
1. Gharacheh M, Khalajabadi Farahani F, Mirghafourvand M, Janani L, Ranjbar F. A multicenter randomized controlled trial protocol to evaluate the effectiveness of an educational intervention on fertility knowledge, intention and behavior among Iranian new couples. BMC Public Health. 2020; 20(1):1917. [DOI:10.1186/s12889-020-10029-4] [PMID]
2. Maeda E, Boivin J, Toyokawa S, Murata K, Saito H. Two-year follow-up of a randomized controlled trial: knowledge and reproductive outcome after online fertility education. Hum Reprod. 2018; 33(11):2035-42. [DOI:10.1093/humrep/dey293] [PMID]
3. Rispel LC, Ditlopo P, White J, Blaauw D. Methodological considerations in establishing and maintaining longitudinal health workforce studies: Lessons learned from the WiSDOM cohort in South Africa. Glob Health Action. 2021; 14(1):1996688. [DOI:10.1080/16549716.2021.1996688] [PMID]
4. Singh P, Ens T, Hayden KA, Sinclair S, LeBlanc P, Chohan M, et al. Retention of Ethnic Participants in Longitudinal Studies. J Immigr Minor Health. 2018; 20(4):1011-24. [DOI:10.1007/s10903-017-0618-0] [PMID]
5. Banati P. Sustainable Human Development Across the Life Course: Evidence from Longitudinal Research. Bristol, UK: Bristol University Press; 2021. [DOI:10.1332/policypress/9781529204827.001.0001]
6. Lloyd-Johnsen C, D’Aprano A, Goldfeld S, Eades S. Challenges and lessons learnt implementing longitudinal studies of Aboriginal and Torres Strait Islander children and young people: A qualitative study. First Nations Health and Wellbeing - Lowitja J. 2024; 2:100029. [DOI:10.1016/j.fnhli.2024.100029]
7. Palese A, Chiappinotto S, Fonda F, Visintini E, Peghin M, Colizzi M, et al. Lessons learnt while designing and conducting a longitudinal study from the first Italian COVID-19 pandemic wave up to 3 years. Health Res Policy Sys. 2023; 21(1):111. [DOI:10.1186/s12961-023-01055-w] [PMID]
8. Abshire M, Dinglas VD, Cajita MI, Eakin MN, Needham DM, Himmelfarb CD. Participant retention practices in longitudinal clinical research studies with high retention rates. BMC Med Res Methodol. 2017; 17(1):30. [DOI:10.1186/s12874-017-0310-z] [PMID]
9. Teague S, Youssef GJ, Macdonald JA, Sciberras E, Shatte A, Fuller-Tyszkiewicz M, et al. Retention strategies in longitudinal cohort studies: a systematic review and meta-analysis. BMC Med Res Methodol. 2018; 18(1):151. [DOI:10.1186/s12874-018-0586-7] [PMID]
نوع مطالعه: نامه به سردبیر |
موضوع مقاله:
مامایی
دریافت: 1404/10/7 | پذیرش: 1404/10/1 | انتشار: 1404/1/1
دریافت: 1404/10/7 | پذیرش: 1404/10/1 | انتشار: 1404/1/1
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
