جلد 33، شماره 124 - ( تیر 1399 )                   جلد 33 شماره 124 صفحات 14-28 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Eydi M, Najafi Ghezeljeh T, Haghani S. The Prediction of Self-care Behaviors and Quality of Life Based on Disease Perception in Patients with Heart Failure. IJN. 2020; 33 (124) :14-28
URL: http://ijn.iums.ac.ir/article-1-3180-fa.html
عیدی مریم، نجفی قزلجه طاهره، حقانی شیما. پیش بینی رفتارهای خودمراقبتی و کیفیت زندگی بر اساس درک از بیماری در افراد با نارسایی قلبی. نشریه پرستاری ایران. 1399; 33 (124) :14-28

URL: http://ijn.iums.ac.ir/article-1-3180-fa.html


پرستاری مراقبت ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران
چکیده:   (310 مشاهده)
زمینه و هدف: نارسایی قلبی Heart failure (HF) اختلالی است که به دنبال ناتوانی قلب برای پمپاژ مناسب خون، ناشی از اختلال در ساختار یا عملکرد قلب روی می‌دهد. کیفیت زندگی (Quality Of Life) QOL بیماران مبتلا به HF در مقایسه با جمعیت عمومی و سایر بیماری‌های مزمن پایین‌تر است و برای QOL مطلوب، تغییر در رفتار و پیروی از رژیم‌های درمانی در تمام دوران مراقبت از خود ضروری است. تأثیر هر شرایط مزمن و طولانی بر فرد و توانایی‌هایش برای بهینه سازی مراقبت از خود می‌تواند به عوامل مختلفی، از جمله درک از شرایط و ماهیت آن، تأثیر شرایط موجود بر توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های زندگی روزمره، اعتقادات و انتظارات افراد در شرایط موجود، میزان مشارکت بیمار در مراقبت از خود و حمایت بستگی داشته باشد. ادراک بیماری می‌تواند بر سلامت روان فرد و نحوه برخورد بیماران با بیماری تأثیر گذارد و بدین ترتیب رفتارهای خودمراقبتی و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. هدف از این مطالعه پیش‌بینی رفتارهای خودمراقبتی و کیفیت زندگی بر اساس درک از بیماری افراد با نارسایی قلبی بود.
روش بررسی: این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی پیش‌بین از دی ماه 1396 تا اردیبهشت 1397 بر روی 150 بیمار مبتلا به نارسایی قلب که به روش مستمر انتخاب شده بودند انجام گردید. نمونه‌های پژوهش 150 نفر با HF بودند که به روش مستمر بر اساس معیارهای ورود زیر به مطالعه انتخاب شدند: تأیید تشخیص نارسایی قلبی توسط پزشک و گذشت حداقل شش ماه از آن، سن بالای 18سال، توانایی برقراری ارتباط و دارای سواد خواندن و نوشتن جهت تکمیل پرسشنامه‌ها. داده‌ها به صورت خود گزارش‌دهی با استفاده از پرسشنامه اروپایی رفتارهای مراقبت از خود در بیماران با نارسایی قلب، پرسشنامه کوتاه درک از بیماری و پرسشنامه زندگی با نارسایی قلبی مینه‌سوتا جمع آوری شدند. پرسشنامه اروپایی رفتارهای مراقبت از خود در بیماران با نارسایی قلبی شامل 12 گویه است که پاسخ به هر یک از آنها براساس مقیاس لیکرت پنج گزینه‌ای از کاملاّ اینطور است با امتیاز 1 تا اصلاّ اینطور نیست با امتیاز 5 متغیر است. دامنه امتیاز این پرسشنامه بین 12 تا 60 است. هر چه امتیاز حاصل از این پرسشنامه کمتر باشد، نشان‌دهنده رفتار خودمراقبتی بهتر افراد خواهد بود و بالعکس. پرسشنامه درک از بیماری کوتاه شده دارای 8 گویه است بر اساس فرم تجدید نظر شده همین پرسشنامه تهیه گردیده است. همه گویه‌ها در یک درجه بندی از صفر تا ده پاسخ داده می‌شوند. در کل امتیاز بدست آمده از 8 گویه بین 0 تا 80 می‌باشد که بالاترین نمره نشان‌دهنده درک بیمار از تهدید زیاد بیماریش برای او است پرسشنامه زندگی با HF مینه سوتا برای سنجش QOL افراد با HF شامل 21 گویه است که با مقیاس لیکرت 6 قسمتی و به صورت 0 تا 5 نمره گذاری شده است و امتیاز کلی بین 0 تا 105 است و هرچه نمره بالاتر باشد؛ بیمار QOL ضعیف‌تری خواهد داشت جهت تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون آنالیز واریانس، کای اسکوئر، تی‌مستقل و آنالیز رگرسیون در نرم افزار SPSS نسخه 16 استفاده شد.  
یافته‌ها: میانگین نمرات درک از بیماری 86/7 ± 42/59، رفتارهای خودمراقبتی 79/7 ± 24/36 (در سطح متوسط) و کیفیت زندگی 84/16 ± 53/59 (در سطح ضعیف) بدست آمد. بین درک از بیماری و رفتارهای خودمراقبتی ارتباط معنی‌دار مستقیم و ضعیفی وجود داشت (001/0,p< 26/0r=). همچنین تنها متغیر درک از بیماری پیش بینی کننده خودمراقبتی بود. ارتباط بین دو متغیر درک از بیماری و کیفیت زندگی از نظر آماری معنی‌دار و مستقیم بود (001/0,p< 48/0r=). براساس نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه، متغیرهای درک از بیماری، کفایت درآمد، سطح تحصیلات، تعداد دفعات بستری و دسته بندی نارسایی قلب پیش بینی کننده‌های کیفیت زندگی بودند.
بر اساس نتایج، میانگین و انحراف استاندارد نمرات ادراک بیماری در افراد مورد مطالعه، 86/7 ± 42/59 بود و بر اساس نتایج، میانگین و انحراف معیار رفتارهای خودمراقبتی 79/7 ± 24/36 (با بیشینه و کمینه 15-53) بدست آمد که نشان دهنده خودمراقبتی در سطح متوسط بیماران است. کمترین و بیشترین نمره کیفیت زندگی به ترتیب برابر با 0 و 97 با میانگین 84/16 ± 53/59 بود بدین معنا که کیفیت زندگی واحدهای مورد پژوهش در سطح ضعیف قرار داشت. بین دو متغیر درک از بیماری و رفتارهای خودمراقبتی ارتباط معنی‌دار مستقیم و ضعیفی وجود داشت (001/0,p< 26/0r=) بدین معنا که با افزایش نمرات درک از بیماری، نمرات رفتارهای خودمراقبتی بیماران نیز افزایش می‌یابد. در نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه مشاهده می‌شود تنها متغیر درک از بیماری پیش بینی کننده خودمراقبتی است (046/0=P). بدین صورت که با افزایش یک نمره درک از بیماری، نمرات خودمراقبتی بیماران به اندازه 15/0 واحد افزایش می‌یابد. بدین معنا که هر چه فرد تهدید بیشتری در درک از بیماری داشته باشد، خودمراقبتی ضعیف‌تر است. همچنین ارتباط بین دو متغیر درک از بیماری و کیفیت زندگی از نظر آماری معنی‌دار و مستقیم بود (001/0,p< 48/0r=). با افزایش نمرات درک از بیماری، نمره کیفیت زندگی بیماران نیز افزایش می‌یابد یعنی هر چه بیمار تهدید بیشتری از بیماریش درک کند، کیفیت زندگی ضعیف‌تری دارد. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون خطی چندگانه، با افزایش یک واحد درک از بیماری نمره کیفیت زندگی 33/0 افزایش می‌یابد که به معنای بدتر شدن کیفیت زندگی است. نمره کیفیت زندگی در افراد با درآمد کافی نسبت به ناکافی 14/0 کمتر بود. همچنین نمره کیفیت زندگی در افراد با تحصیلات زیردیپلم نسبت به دیپلم و بالاتر 22/0 کمتر بود. افرادی که سابقه بستری نداشتند، نمره کیفیت زندگیشان به اندازه 31/0 نسبت به افرادی که 5 تا 10 بار سابقه بستری داشتند کمتر بود که به معنای کیفیت زندگی بهتر است. همچنین نمرات کیفیت زندگی بیماران دارای HF کلاس II ، 29/0 واحد و کلاس III ، 16/0 واحد از افراد دارای HF کلاس IV کمتر بود، یعنی کیفیت زندگی بهتری داشتند.
نتیجه‌گیری کلی: با توجه به یافته‌ها، درک از بیماری پیش‌‌بینی کننده کیفیت زندگی و رفتارهای خودمراقبتی است. در این مطالعه مبتلایان به نارسایی قلبی که از جمله بیماری‌های مزمن متداول است، مورد بررسی قرار گرفتند، در این افراد درک و شناختی که فرد متأثر از فاکتورهای دیگر از بیماریش دارد بر درکش از از نیازهای جسمی تأثیر می‌گذارد که به نوبه خود فعالیت‌ها و رفتارهای فرد در جهت خود مراقبتی و رفع نیازها را متأثر می‌سازد. هر چند باید توجه کرد که علاوه بر درک از بیماری عوامل دیگری نقش پر رنگ و محسوسی در تحت تأثیر قرار دادن خودمراقبتی بیماران با نارسایی قلبی دارند که لازم است در پژوهش‌های آتی مورد بررسی قرار گیرد. کارکنان سلامت مخصوصاّ پرستاران که در ارتباط بیشتری با بیماران هستند می‌توانند با آموزش بیماران در جهت بهبود ادراک بیماران تلاش نمایند تا در نهایت خودمراقبتی و کیفیت زندگی آنها افزایش یابد. افرادی که درک از بیماریشان نامطلوب بود، رفتارهای خودمراقبتی نامطلوب‌تری داشتند کارکنان سلامت مخصوصاّ پرستاران که در ارتباط بیشتری با بیماران هستند می‌توانند با آموزش بیماران در جهت بهبود ادراک بیماران از بیماری تلاش نمایند تا در نهایت خودمراقبتی آنها افزایش یابد. همچنین بر اساس نتایج هر چه درک از بیماری نامطلوب‌تر باشد QOL کاهش می‌یابد. پیشنهاد می‌شود که با در نظر گرفتن مداخلاتی مثل برنامه‌های مشاوره‌ای و پیگیری، در جهت بهبود درک از بیماری اقدام نمود تا بتوان QOL را ارتقاء داد. ضروری است در خصوص اثربخشی این مداخلات پژوهش صورت گیرد. با توجه به ارتباط درک از بیماری با رفتارهای خودمراقبتی در افراد با HF و نقش پیش‌بینی کنندگی درک از بیماری بویژه بر روی متغیر QOL ، مدیران پرستاری می‌توانند تسهیلاتی در جهت برنامه‌ریزی و اجرای اقداماتی با هدف بهبود درک بیمار از بیماری HF در زمان بستری و هنگام مراجعه به مراکز درمانی فراهم نمایند و یا شرایط اجرایی شدن برنامه‌های مشاوره‌ای و پیگیری در مدیریت شرایط بیمار در منزل فراهم کنند.
متن کامل [PDF 1256 kb]   (58 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: پرستاری
دریافت: 1398/12/17 | پذیرش: 1399/3/17 | انتشار: 1399/3/17

فهرست منابع
1. Fotos NV, Giakoumidakis K, Kollia Z, Galanis P, Copanitsanou P, Pananoudaki E, Brokalaki H. Health‐related quality of life of patients with severe heart failure. A cross‐sectional multicentre study. Scand J Caring Sci. 2013;27(3):686-94. [DOI:10.1111/j.1471-6712.2012.01078.x] [PMID]
2. Evangelista LS, Lombardo D, Malik S, Ballard-Hernandez J, Motie M, Liao S. Examining the effects of an outpatient palliative care consultation on symptom burden, depression, and quality of life in patients with symptomatic heart failure. Journal of cardiac failure. 2012;18(12):894-9. [DOI:10.1016/j.cardfail.2012.10.019] [PMID] [PMCID]
3. Hwang B, Moser DK, Dracup K. Knowledge is insufficient for self-care among heart failure patients with psychological distress. Health Psychology. 2014;33(7):588. [DOI:10.1037/a0033419] [PMID] [PMCID]
4. Goodman H, Firouzi A, Banya W, Lau-Walker M, Cowie MR. Illness perception, self-care behaviour and quality of life of heart failure patients: a longitudinal questionnaire survey. Int J Nurs Stud. 2013;50(7):945-53. [DOI:10.1016/j.ijnurstu.2012.11.007] [PMID]
5. WHOQoL Group. Study protocol for the World Health Organization project to develop a Quality of Life assessment instrument (WHOQOL). Quality of life Research. 1993;2(2):153-9. [DOI:10.1007/BF00435734]
6. Yeh GY, Chan CW, Wayne PM, Conboy L. The impact of tai chi exercise on self-efficacy, social support, and empowerment in heart failure: insights from a qualitative sub-study from a randomized controlled trial. PloS one. 2016;11(5):e0154678. [DOI:10.1371/journal.pone.0154678] [PMID] [PMCID]
7. Chen HM, Chen CM. Factors associated with quality of life among older adults with chronic disease in Taiwan. Int J Gerontol. 2017;11(1):12-5. [DOI:10.1016/j.ijge.2016.07.002]
8. Clark AM, Spaling M, Harkness K, Spiers J, Strachan PH, Thompson DR, Currie K. Determinants of effective heart failure self-care: a systematic review of patients' and caregivers' perceptions. Heart. 2014;100(9):716-21. [DOI:10.1136/heartjnl-2013-304852] [PMID]
9. Tsai JC, Tsai PS, Wang YT. Illness representations and self-care behavior of patients with heart failure. 25th International Nursing Research Congress. Hong Kong. 24-28 July 2014.
10. Jayanti A, Foden P, Wearden A, Mitra S. Illness beliefs in end stage renal disease and associations with self-care modality choice. PloS one. 2016;11(7):e0154299. [DOI:10.1371/journal.pone.0154299] [PMID] [PMCID]
11. Leventhal HL, Brissette I, Leventhal EA. The common-sense model of self-regulation of health and illness. The self-regulation of health and illness behaviour. 2003;1:42-65.
12. Bandura A. Perceived self-efficacy in the exercise of control over AIDS infection. Evaluation and program planning. 1990;13(1):9-17. [DOI:10.1016/0149-7189(90)90004-G]
13. Moghimian A, EbrahimiDaryani N, Yaraghchi A, Jomehrie F, Rezaei O. Predicting quality of life on the basis of illness perception in patients with irritable bowel syndrome. Govaresh. 2013;18(3):164-71.
14. Seah AC, Tan KK, Huang Gan JC, Wang W. Experiences of patients living with heart failure: a descriptive qualitative study. J Transcult Nurs. 2016;27(4):392-9. [DOI:10.1177/1043659615573840] [PMID]
15. Juergens MC, Seekatz B, Moosdorf RG, Petrie KJ, Rief W. Illness beliefs before cardiac surgery predict disability, quality of life, and depression 3 months later. J Psychosom Res. 2010;68(6):553-60. [DOI:10.1016/j.jpsychores.2009.10.004] [PMID]
16. Steca P, Greco A, Monzani D, Politi A, Gestra R, Ferrari G, Malfatto G, Parati G. How does illness severity influence depression, health satisfaction and life satisfaction in patients with cardiovascular disease? The mediating role of illness perception and self-efficacy beliefs. Psychol Health. 2013;28(7):765-83. [DOI:10.1080/08870446.2012.759223] [PMID]
17. van Puffelen AL, Heijmans MJ, Rijken M, Rutten GE, Nijpels G, Schellevis FG. Illness perceptions and self-care behaviours in the first years of living with type 2 diabetes; does the presence of complications matter?. Psychol health. 2015;30(11):1274-87. [DOI:10.1080/08870446.2015.1045511] [PMID]
18. Goh CSY, Mohamed A, Lee YS, Loke KY, Wee HL, Khoo EYH, Griva K. The associations of self-care, illness perceptions and psychological distress with metabolic control in Singaporean adolescents with Type 1 Diabetes Mellitus. Health Psychol Behav Med. 2016; 4(1): 1-14. [DOI:10.1080/21642850.2015.1115728]
19. Zoeckler N, Kenn K, Kuehl K, Stenzel N, Rief W. Illness perceptions predict exercise capacity and psychological well-being after pulmonary rehabilitation in COPD patients. J Psychos Res. 2014;76(2):146-51. [DOI:10.1016/j.jpsychores.2013.11.021] [PMID]
20. Nasiry Zarrin Ghabaee D, Saber Moghadam Ranjbar M, Bagheri Nesami M, Haresabadi M. Relationship between mental health and Quality of Life in patients with heart failure. Iranian Journal of Rehabilitation Research. 2015;1(4):21-30. [DOI:10.21859/joe-04015]
21. Jaarsma T, Strömberg A, Mårtensson J, Dracup K. Development and testing of the European heart failure self‐care behaviour scale. Eur J Heart Fail. 2003;5(3):363-70. [DOI:10.1016/S1388-9842(02)00253-2]
22. Salehzadeh A, Rahmatpour P. Self-care behaviors and related factors in patients with heart failure reffering to‎ medical & educational center of heart in Rasht‎. Journal of Holistic Nursing And Midwifery. 2013;23(1):22-9.
23. Shojaei F, Ebrahimi SM, Assemi S. Self-care behavior and affecting factors among patients with heart failure in Iran. Saudi Med J. 2011;32(10):34-54.
24. Broadbent E, Petrie KJ, Main J, Weinman J. The brief illness perception questionnaire. J Psychos Res. 2006;60(6):631-7. [DOI:10.1016/j.jpsychores.2005.10.020] [PMID]
25. Basu S, Poole J. The brief illness perception questionnaire. Occup Med. 2016;66(5):419-20. [DOI:10.1093/occmed/kqv203] [PMID] [PMCID]
26. Rector TS, Francis GS, Cohn JN. Patients self-assessment of their congestive heart failure. Part 1: patient perceived dysfunction and its poor correlation with maximal exercise tests. Heart failure. 1987;3:192-6.
27. Abbasi K, Mohammadi E, Sadeghian H, Gholami Fesharaki M. Quality of Life in Patients with Heart Failure. Iranian Journal of Nursing Research. 2016;11(2):10-23.
28. Evangelista LS, Riegel B, Moser D, Glaser D, Carlson B, Deaton C, Armola R, Sethares K, Shively M, Evangelista L, Albert N. The Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire: Sensitivity to differences and responsiveness to intervention intensity in a clinical population. Nurs Res. 2002;51(4):209-18. [DOI:10.1097/00006199-200207000-00001] [PMID]
29. Schore JR, Schore AN. Modern attachment theory: The central role of affect regulation in development and treatment. Clin Soc Work J. 2008;36(1):9-20. [DOI:10.1007/s10615-007-0111-7]
30. Bazzazian S, Besharat MA. Attachment styles, illness perception and quality of life in patients with type I diabetes. J Contemp Psychol. 2010;5(1):3-11. [DOI:10.1016/j.sbspro.2010.07.217]
31. Parsamehr M, Afshani SA, Niko F. Relationship between Illness Perceptions and Quality of Life in Patients after Coronary Artery Bypass Graft Surgery. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2015;24(122):317-27.
32. Muhammed S, Nagla S, Morten S. Illness perceptions and quality of life among tuberculosis patients in Gezira, Sudan. Afr Health Sci. 2015;15(2):385-93. [DOI:10.4314/ahs.v15i2.11] [PMID] [PMCID]
33. Morgan K, Villiers-Tuthill A, Barker M, McGee H. The contribution of illness perception to psychological distress in heart failure patients. BMC psychology. 2014;2(1):50. [DOI:10.1186/s40359-014-0050-3] [PMID] [PMCID]
34. Rassart J, Apers S, Kovacs AH, Moons P, Thomet C, Budts W, Enomoto J, Sluman MA, Wang JK, Jackson JL, Khairy P. Illness perceptions in adult congenital heart disease: A multi-center international study. Int J Cardiol. 2017;244:130-8. [DOI:10.1016/j.ijcard.2017.06.072] [PMID]
35. Graven LJ, Grant JS. Social support and self-care behaviors in individuals with heart failure: an integrative review. Int J Nurs Stud. 2014;51(2):320-33. [DOI:10.1016/j.ijnurstu.2013.06.013] [PMID]
36. Jaarsma T, Strömberg A, Gal TB, Cameron J, Driscoll A, Duengen HD, Inkrot S, Huang TY, Huyen NN, Kato N, Köberich S. Comparison of self-care behaviors of heart failure patients in 15 countries worldwide. Patient Educ Couns. 2013;92(1):114-20. [DOI:10.1016/j.pec.2013.02.017] [PMID]
37. Daryasari GA, Karkezloo NV, Mohammadnejad E, Vosooghi MN, Kagi MA. Study of the self-care agency in patients with heart failure. Iran J Critic Care Nurs. 2012;4(4):203-8.
38. Dunlay SM, Manemann SM, Chamberlain AM, Cheville AL, Jiang R, Weston SA, Roger VL. Activities of daily living and outcomes in heart failure. Circul: Heart Fail. 2015;8(2):261-7. [DOI:10.1161/CIRCHEARTFAILURE.114.001542] [PMID] [PMCID]
39. Iqbal J, Francis L, Reid J, Murray S, Denvir M. Quality of life in patients with chronic heart failure and their carers: a 3‐year follow‐up study assessing hospitalization and mortality. Eur J Heart Fail. 2010;12(9):1002-8. [DOI:10.1093/eurjhf/hfq114] [PMID]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به {نشریه پرستاری ایران} می باشد.

Designed & Developed by : Yektaweb