fa تأثیر آموزش خانواده‌محور بر بار مراقبتی مراقبین مصدومین سوختگی پرستاری nursing پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف</strong> ماهیت تهاجمی و ناگهانی آسیب‌های سوختگی، فرایند عادی زندگی را تغییر می‌دهد و از موارد اورژانسی است که به درمان و مراقبت فوری نیاز دارد. علاوه‌بر فرد، مراقبین وی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند و باتوجه‌به روابط پایدار و ناگسستنی فرد و خانواده، هردو با چالش‌هایی مواجه می‌شوند که بارمراقبتی و مشکلات جسمانی و روانی را به همراه دارد. این مطالعه با هدف تعیین تأثیر آموزش خانواده‌محور بر بار مراقبتی مراقبین مصدومین سوختگی صورت گرفت.<br> <strong>روش بررسی</strong> این مطالعه نیمه‌آزمایشی از نوع دو گروهی در سال 1403 بر روی 80 نفر از مراقبین مصدومین سوختگی بیمارستان شهید مطهری در تهران با روش نمونه‌گیری مستمر انجام شد. جهت تعیین گروه مداخله و کنترل و پیشگیری از آلوده شدن اطلاعات در روزهای زوج نمونه‌های گروه مداخله و در روزهای فرد نمونه‌های گروه کنترل نمونه‌گیری شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل فرم مشخصات جمعیت‌شناختی و پرسش‌نامه بار مراقبتی زاریت بود. گروه مداخله در ابتدا 2 تا 3 روز پس از پذیرش سرپایی و 1 ماه پس از ترخیص بیمار از درمانگاه، پرسش‌نامه‌ها را تکمیل کردند. سپس مداخله با آموزش خانواده‌محور به مراقبین در گروه های 5 تا 10 نفره طی 4 جلسه با روش سخنرانی و پرسش‌وپاسخ در زمان 45 الی 60 دقیقه با محتوای آموزشی شامل ارائه اطلاعات درخصوص فرایند سوختگی، انواع و درجات سوختگی، نحوه مراقبت از زخم، تغذیه مناسب، اثرات احتمالی طولانی‌مدت سوختگی (مراقبت از اسکار زخم، عوارض سایکولوژی)، نحوه سازگاری باعوارض بیماری و مراحل توانبخشی، زمان ارجاع مجدد انجام شد. جلسات آموزشی در درمانگاه بیمارستان به هنگام تعویض پانسمان در هرجلسه انجام شد و درکل، مدت نمونه‌گیری 2 ماه بود. 1 ماه بعد از آموزش، مجدد پرسش‌نامه‌ها تکمیل شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 16 در دو بخش آمار توصیفی شامل جداول توزیع فراوانی برای متغیرهای کیفی و میانگین و انحراف‌معیار برای متغیرهای کمی پژوهش و آمار استنباطی شامل آزمون‌های دقیق فیشر، کای‌اسکوئر، آزمون تی مستقل و زوجی صورت گرفت.<br> <strong>یافته‌ها </strong>مراقبین و بیماران در دو گروه از نظر مشخصات جمعیت‌شناسی تفاوت معناداری نداشتند و همگن بودند. میانگین بار مراقبتی قبل از مداخله در این گروه 14/55 با انحراف‌معیار 9/75 و 4 هفته بعد از مداخله 9/60 با انحراف‌معیار6/99 بود. در گروه کنترل قبل از مداخله 85 درصد از مراقبین و 4 هفته بعد 82/5 درصد عدم بار مراقبتی یا بار مراقبتی در حد کم داشتند و میانگین بارمراقبتی قبل از مداخله در این گروه 13/70 با انحراف‌معیار 6/34 و 4 هفته بعد 14/10 با انحراف‌معیار 6/30 بود. نتایج آزمون تی مستقل نشان داد میانگین نمره بار مراقبتی مراقبین و حیطه‌های آن قبل از مداخله در دو گروه موردبررسی تفاوت معنی‌دار آماری نداشتند اما بعد از مداخله این اختلاف در دو گروه معنی‌دار بوده است، به‌طوری‌که میانگین نمره کسب‌شده در گروه مداخله به‌طور معنی‌داری کمتر از گروه کنترل بود (05/P<0). نتایج آزمون تی زوجی نیز نشان‌دهنده آن بود که در گروه مداخله فشار مراقبتی و ابعاد آن بعد از مداخله &nbsp;نسبت به قبل از مداخله کاهش معنی‌دار آماری داشته است (001/P<0) اما این اختلاف در گروه کنترل معنی‌دار نبوده است.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong> خانواده و مراقبین نقش اصلی در ارائه مراقبت‌ها از مرحله حاد تا توانبخشی ایفا می‌کنند که در این مسیر با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شوند و بار مراقبتی را برای آنان به همراه دارد؛ و برآورده کردن نیاز اطلاعاتی آنان از چالش‌های مهم مراقبتی است. مطابق نتایج مطالعه، مراقبینی که علاوه‌بر آموزش‌های مرسوم، آموزش خانواده‌محور را دریافت کردند کاهش بار مراقبتی و ابعاد آن را نشان دادند. <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Aims </strong>Burn injuries can disrupt a person&rsquo;s daily life and require immediate and special treatment and care. In addition to the individual, their family caregivers are also affected. This study aimed to determine the effect of family-centered education on the caregiving burden of family caregivers of burn victims.<br> <strong>Materials & Methods</strong> This quasi-experimental study was conducted in 2024 on 80 caregivers of burn victims admitted to Shahid Motahari Hospital in Tehran, Iran, who were selected using a continuous sampling method. They were divided into two groups of intervention and control (40 in each group). Data collection tools included a demographic form and the Zarit Burden Interview (ZBI), 2-3 days after admission and one month after discharge. The intervention groups received family-centered training in subgroups of 5-10 at 4 sessions, in a lecture or question-and-answer format, each session lasting 45-60 minutes. Data analysis was performed in SPSS software, version 16 using descriptive and inferential statistics (Fisher&rsquo;s exact test, Chi-square test, independent t-test, paired t-test).&nbsp;<br> <strong>Results </strong>After the intervention, the mean ZBI score overall and in its domains were significantly different between the two groups, such that the score of the intervention group was significantly lower than that of the control group (P<0.05). In the intervention group, the ZBI score, both overall and in its dimensions, decreased significantly after the intervention compared with pre-intervention (P<0.001), whereas this difference was not significant in the control group.<br> <strong>Conclusion </strong>Family-centered education can lead to a reduction in caregiving burden and its domains in family caregivers of burn victims.</div> آموزش خانواده محور, بار مراقبتی مراقبین, مصدومین سوختگی Family-centered Education, Caregiver burden, Burns 0 0 http://ijn.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3581-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Sadat Tajzadeh فاطمه سادات تاج زاده قهی fatemehsadattajzadeh@gmail.com 10800319475328460034888 0009-0009-1630-837X Yes Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Mahnaz Seyedoshohadaee مهناز سیدالشهدایی saydshohadai@yahoo.com 10800319475328460034889 10800319475328460034889 No Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing and Midwifery, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Hamid Haghani حمید حقانی haghani3232@gmail.com 10800319475328460034890 10800319475328460034890 No Department of Statistics, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.