سامان صابر1 
، مرجان مردانی حموله2 ، نعیمه سیدفاطمی3 ، تکتم کیانیان4 ، راحله بهرامی5
، مرجان مردانی حموله2 ، نعیمه سیدفاطمی3 ، تکتم کیانیان4 ، راحله بهرامی5
1- گروه روانپرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهیدبهشتی، تهران، ایران.
2- گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران. ،mardanihamoole.m@iums.ac.ir
3- گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران.
4- گروه پرستاری سلامت جامعه، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری، دانشگاه علوم پرشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران.
5- دانشکده پرستاری و نوآوری سلامت ادسون، دانشگاه آریزونا، فینیکس، آریزونا، ایالات متحده امریکا.
2- گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، پژوهشکده مدیریت سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران. ،
3- گروه روانپرستاری، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران.
4- گروه پرستاری سلامت جامعه، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری، دانشگاه علوم پرشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران، تهران، ایران.
5- دانشکده پرستاری و نوآوری سلامت ادسون، دانشگاه آریزونا، فینیکس، آریزونا، ایالات متحده امریکا.
چکیده: (8 مشاهده)
زمینه و هدف: اختلالات روانی مزمن یکی از علل ناتوانیها در جهان هستند که همه جوانب زندگی فرد را در برمیگیرند. این اختلالات با عودهای مکرری همراه هستند. علی رغم اهمیت مفهوم عود اختلالات روانی مزمن، تعریف جامعی برای آن ارائه نشده و کاربرد این مفهوم در شرایط کنونی شفاف نمی باشد. لذا هدف مطالعه حاضر، تحلیل مفهوم عود در اختلالات روانی مزمن بود.
روش بررسی: در این مطالعه از رویکرد تکاملی راجرز استفاده شد. مراحل این رویکرد شامل تعیین مفهوم، تعیین محدوده مناسب برای جمع آوری اطلاعات، گردآوری داده های مرتبط با ویژگی ها، پیشایندها و پسایندهای مفهوم، تحلیل اطلاعات با در نظر گرفتن ویژگی های مفهوم، بیان یک مورد مثال مناسب در رابطه با مفهوم و تعیین فرضیه ها و دلالت های تحلیل مفهوم می باشند. به این منظور از پایگاههای اطلاعاتی معتبر داخل و خارج کشور برای جستجو استفاده شد. معیار اصلی جهت ورود، مقالات چاپی تمام متن به زبان های فارسی و انگلیسی در محدوده سال های 2014 تا 2024 میلادی بود. در نهایت 28 مقاله جهت بررسی و تحلیل انتخاب شدند به این منظور از رویکرد تحلیل محتوا استفاده شد.
یافته ها: ویژگی های مفهوم مورد بررسی در دو حیطه علائم مقدماتی و علائم اختصاصی شناسایی شدند. پیشایندها در دو حیطه شامل عوامل تسهیلکننده و عوامل بازدارنده عود قرار گرفتند. عوامل متعددی میتوانند، زمینهسازِ تسهیل و یا بازداری از عود در این اختلالات شوند. در این راستا، عواملی هم چون مددجوی مستعد عود، عوامل مربوط به خانواده، انگ اجتماعی، عوامل مربوط به بیماری، ناکارآمدی مدیریت بیماری، نارسایی نظام مراقبتی و استرسهای درک شده در وقوع دورههای مجدد عود بیماری دخیل هستند. پسایندهای ناشی از عود در اختلالات روانی مزمن نیز در دو زیرطبقه بار بیماری بر مددجو و بار بیماری بر خانواده طبقهبندی شدند.
نتیجه گیری: وقوع عود میتواند بهای سنگین و همهگیری را در پی داشته باشد و مددجو و خانواده را درگیر سازد اما میتوان با تکیه بر کارآمدی خانواده و ارتقای حمایت اجتماعی وقوع آن را کاهش داد. نتایج این مطالعه، به تیم سلامت روان کمک می کند تا از طریق شناسایی ویژگی های مفهوم به جلوگیری از وقوع پیشایندهای تسهیل کننده پرداخته و در نهایت از بار پسایندهای ناگوار ناشی از عود اختلالات روانی مزمن بکاهند.
روش بررسی: در این مطالعه از رویکرد تکاملی راجرز استفاده شد. مراحل این رویکرد شامل تعیین مفهوم، تعیین محدوده مناسب برای جمع آوری اطلاعات، گردآوری داده های مرتبط با ویژگی ها، پیشایندها و پسایندهای مفهوم، تحلیل اطلاعات با در نظر گرفتن ویژگی های مفهوم، بیان یک مورد مثال مناسب در رابطه با مفهوم و تعیین فرضیه ها و دلالت های تحلیل مفهوم می باشند. به این منظور از پایگاههای اطلاعاتی معتبر داخل و خارج کشور برای جستجو استفاده شد. معیار اصلی جهت ورود، مقالات چاپی تمام متن به زبان های فارسی و انگلیسی در محدوده سال های 2014 تا 2024 میلادی بود. در نهایت 28 مقاله جهت بررسی و تحلیل انتخاب شدند به این منظور از رویکرد تحلیل محتوا استفاده شد.
یافته ها: ویژگی های مفهوم مورد بررسی در دو حیطه علائم مقدماتی و علائم اختصاصی شناسایی شدند. پیشایندها در دو حیطه شامل عوامل تسهیلکننده و عوامل بازدارنده عود قرار گرفتند. عوامل متعددی میتوانند، زمینهسازِ تسهیل و یا بازداری از عود در این اختلالات شوند. در این راستا، عواملی هم چون مددجوی مستعد عود، عوامل مربوط به خانواده، انگ اجتماعی، عوامل مربوط به بیماری، ناکارآمدی مدیریت بیماری، نارسایی نظام مراقبتی و استرسهای درک شده در وقوع دورههای مجدد عود بیماری دخیل هستند. پسایندهای ناشی از عود در اختلالات روانی مزمن نیز در دو زیرطبقه بار بیماری بر مددجو و بار بیماری بر خانواده طبقهبندی شدند.
نتیجه گیری: وقوع عود میتواند بهای سنگین و همهگیری را در پی داشته باشد و مددجو و خانواده را درگیر سازد اما میتوان با تکیه بر کارآمدی خانواده و ارتقای حمایت اجتماعی وقوع آن را کاهش داد. نتایج این مطالعه، به تیم سلامت روان کمک می کند تا از طریق شناسایی ویژگی های مفهوم به جلوگیری از وقوع پیشایندهای تسهیل کننده پرداخته و در نهایت از بار پسایندهای ناگوار ناشی از عود اختلالات روانی مزمن بکاهند.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |